BDDK’nın aldığı karar doğrultusunda, özellikle yüksek limitli kredi kartlarında kullanılmayan limiti azaltma yoluna gidildi. Bu adımın amacı yasa dışı bahis, riskli yatırım işlemleri ve enflasyonist baskının önüne geçmek olarak belirtiliyor.
Hangi kartların limitleri düşürülecek? Yeni uygulama, kart limitlerini kademeli olarak azaltacak şekilde tasarlandı. 400 bin TL ile 750 bin TL arasındaki limitler için kullanılmayan kısımın yüzde 50’si silinecek; 750 bin TL üzeri limitler için ise kullanılan olmayan kısmın %80’i kaldırılacak. 400 bin TL ve altı limitler ise herhangi bir kesintiye tabi olmayacak. Kesinti, kart sahibinin en çok harcama yaptığı ay üzerinden hesaplanacak.
Toplamda ne kadar limit silinecek? Türkiye’de mevcut toplam kredi kartı limiti yaklaşık 13,3 trilyon TL idi. Düzenlemeyle birlikte şu tutarların azaltılması öngörülüyor: 400–500 bin TL arası limitlerden 434 milyar TL, 500–750 bin TL arası limitlerden 783 milyar TL, 750 bin–1 milyon TL arası limitlerden 933 milyar TL, 1 milyon TL üzeri limitlerden 3 trilyon TL; toplamda yaklaşık 4,8 trilyon TLlik bir azaltım hedefleniyor. Ayrıca tutar bazında bakıldığında limitlerin yaklaşık %70’i kapsama giriyor; kişi sayısı açısından ise etkilenenler %20 düzeyinde belirtiliyor.
Düzenleme neden yapıldı? Yetkililere göre üç ana amaç bulunuyor: Yasa dışı bahis işlemlerinde yüksek limitli kartların yoğun kullanımı tespit edildi; altın gibi riskli ürün alımları nedeniyle finansal ve cari riskler artış gösterdi; enflasyonla mücadele adına da harcama yükünün azaltılması hedefleniyor.
Gelirini belgeleyenlere istisna var: Gelirini bordro veya resmi belgelerle kanıtlayan vatandaşlar, gelirlerinin dört katına kadar kredi kartı limiti kullanmaya devam edebilecek. Bu istisna, aktif olarak kullanılan ve gelirle uyumlu limitler için geçerli olacak.
Bankacılar ve sektör temsilcileri uygulamanın bazı konularda belirsizlikler barındırdığı görüşünü paylaşıyor. Örneğin, en yüksek harcamanın yapıldığı ayın belirlenme yöntemi, birden fazla bankada kartı olan müşterilerde hangi bankanın hangi limiti düşüreceği ve gelir tespitinde hangi belgelerin kabul edileceği gibi konular netlik kazanmayı bekliyor. Ayrıca özel okullarda peşin ödeme indirimi için kart kullanımının yeniden şekillenmesi ihtimali de gündemde yer alıyor.
Yeni düzenlemenin amacı, yüksek kredi kartı limitlerini önemli ölçüde azaltırken, özellikle yasa dışı bahis ve riskli yatırım işlemlerinin önüne geçmek olarak değerlendiriliyor. Ancak uygulamanın nasıl işleyeceği ve bankaların ilerleyen süreçte nasıl hareket edeceği yakında daha netleşecek.