Boeing’in Starliner Uzay Aracı: Yeni Bir Dönem
Boeing’in uzay aracı Starliner, NASA’nın yaptığı risk değerlendirmeleri sonucunda Dünya’ya dönüşünü, Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) giden astronotlar olmadan gerçekleştirdi. Yıllar süren gecikmelerin ardından Starliner, Haziran ayında yaklaşık bir hafta sürecek bir test görevi için fırlatılmıştı. Bu görev, mürettebatı yörüngedeki laboratuvara götürüp getirmek üzere sertifikalandırılmadan önceki son deneme niteliğindeydi.
VOA Türkçe’nin aktardığı habere göre, Starliner’ın ISS’ye giderken yaşadığı beklenmedik itici arızaları ve helyum sızıntıları, NASA’nın planlarını olumsuz etkiledi. Bu sebeplerle, NASA mürettebatı oluşturan Butch Wilmore ve Suni Williams’ı, SpaceX’in Crew Dragon aracı ile geri getirmenin daha güvenli olduğuna karar verdi. Astronotlar, Dünya’ya geri dönüş için Şubat 2025’e kadar beklemek zorunda kalacak.
Boeing kapsülü, ABD’nin New Mexico eyaletindeki White Sands Uzay Limanı’na yumuşak bir iniş yaptı. İniş, paraşütlerle yavaşlatıldı ve hava yastıkları ile desteklendi. İniş, kapsülün ISS’ten ayrılmasından yaklaşık altı saat sonra gerçekleştirildi.
NASA, uçuş sonrası düzenlenen basın toplantısında Boeing’e övgülerde bulunsa da, Boeing temsilcilerinin bu toplantıda yer almaması dikkat çekti. NASA’nın ticari mürettebat programının yöneticisi Steve Stich, “Tam isabet bir iniş oldu. Özellikle giriş neredeyse kusursuzdu” diye belirtti. Bununla birlikte, yeni bir iticinin arızalanması ve yönlendirme sisteminin geçici olarak kaybedilmesi gibi bazı yeni sorunların ortaya çıktığını da kabul etti. Stich, Starliner’ın gelecek yıl Ağustos ayında yapılması planlanan bir sonraki uçuşunun mürettebatlı olup olmayacağı konusunda kesin bir değerlendirme yapmanın henüz erken olduğunu da sözlerine ekledi.
BOEING’İN İTİBARI UZAYDA DA SARSILDI
İçinde mürettebat olmasa bile, yüzyıllık havacılık devi Boeing’in Starliner aracı için riskler oldukça yüksekti. Ticari jetleriyle ilgili güvenlik endişeleri nedeniyle zaten sarsılmış olan Boeing’in mürettebatlı uzay görevlerine yönelik uzun vadeli beklentileri de tehlikeye girmiş durumda.
Starliner, ISS’ye yanaştıktan kısa bir süre sonra, istasyondan hızla uzaklaşmak ve olası bir çarpışma riskini en aza indirmek için güçlü bir “koparma yanışı” gerçekleştirdi. Bu manevra, mürettebatın manuel kontrolü ele alması gerektiğinde gereksiz olacak bir harekettir. Görev ekipleri daha sonra, inişten yaklaşık 40 dakika önce kapsülü yeniden giriş yoluna yönlendiren kritik “deorbit burn” için gerekli olan iticilerin kapsamlı kontrollerini gerçekleştirdi.
Starliner’ın daha önceki iki mürettebatsız testte olduğu gibi inişi başarılı bir şekilde gerçekleştirmesi bekleniyordu. Ancak, Boeing’in programı sürekli olarak planlanan takvimin gerisinde kalıyor. Starliner programı, 2019’daki ilk mürettebatsız test uçuşu sırasında kapsülün ISS ile buluşmasını engelleyen bir yazılım hatası, 2022’deki ikinci testin ardından kabinde bulunan yanıcı bant ve mevcut diğer sorunlar gibi birçok aksaklıkla karşılaştı.
Öte yandan, ISS’nin 2030 yılında hizmet dışı bırakılması planlandığından, Starliner’ın tam olarak faaliyete geçmesi için geçen her gün, onun değerini kanıtlamak için sahip olduğu zamanın azalması anlamına geliyor.
News
