Borsa İstanbul Pay Piyasasında Takas Sürecinin Revizyonu ve Yurt Dışı Uygulamalar
Geçtiğimiz günlerde Borsa İstanbul Grubu, pay piyasasında işlem gören sermaye piyasası araçlarının takas tarihine ilişkin önemli bir adım atarak, T+1 sistemine geçişi değerlendirmeye aldı. Bu kapsamda, tüm piyasa paydaşlarının görüşlerinin alınacağı ve detaylı bir değerlendirme sürecinin başlatılacağı duyuruldu. Mevcut durumda, Borsa İstanbul’da işlem gören sermaye araçlarının takas günü, işlem gününü takip eden ikinci iş günü (T+2) olarak uygulanmaktadır. Ancak, küresel finans piyasalarında yaşanan gelişmeler ve teknolojik altyapı iyileştirmeleriyle birlikte, takas sürelerinin kısaltılması yönünde global bir trend oluştuğu görülmektedir.
ABD, 28 Mayıs 2024 tarihinde takas süresini T+1 sistemine geçirerek önemli bir adım attı. Avrupa Birliği (AB), İsviçre ve İngiltere gibi büyük finans merkezleri ise bu dönüşüm için 11 Ekim 2027 tarihini hedeflemekte. Bu gelişmeler, yurt içi piyasalarda da takas süresinin kısaltılmasının gerekçelerini ve potansiyel avantajlarını gündeme getiriyor. Türkiye’de ise borçlanma araçlarının takasında halen işlem günü takas sistemi kullanılmakta olup, bu uygulama ülkeler arasında farklılıklar göstermektedir.
Hacim Artışına ve İşleyişe Olası Katkısı
Marbaş Menkul Değerler Genel Müdür Yardımcısı Sertaç Ekeke, yaptığı değerlendirmede, T+1 sistemine geçişin yatırımcıların işlem sonrası malını daha hızlı el değiştirebilmesine imkan sağlayacağını belirtti. Ayrıca, bu değişikliğin en az %25 oranında hacim artışına neden olabileceğini öngördü. Ekeke, Türkiye’de bu sistemin uyum sağlanması konusunda altyapı ve piyasa alışkanlıklarının önemli olduğunu vurguladı. ABD’de tahvil takas süresinin iki ile üç gün arasında olduğunu hatırlatan Ekeke, Türkiye’de ise tahvil takaslarının halen işlem günü sistemiyle gerçekleştirildiğine dikkat çekti. Bu nedenle, T+1 sistemine geçişin, piyasa dinamiklerini olumlu yönde etkileyebileceğine inanıyor.
Teknolojik Altyapı ve Aracı Kurumların Hazırlıkları
Ekeke, aracı kurumların, takas süresi değişimlerine kolayca adapte olabileceğini ifade ederek, genellikle ortak kullanılan yazılım altyapılarının bu değişikliğe hızlı bir şekilde uyum sağlayabileceğini belirtti. Ayrıca, piyasada bu konudaki olumsuz bir reaksiyonun gözlenmediğini, piyasadaki oyuncuların değişikliklere hızlı adapte olma konusunda genel bir hazırlık içinde olduğunu dile getirdi. Bu sayede, takas süresinin kısaltılmasıyla birlikte hacimlerin rahatlaması ve nakit akışının hızlanması mümkün olabilecek. Ekeke, özellikle hisse senedi yatırımcılarının işlem gününde blokaj uygulamasına alışkın olduklarını ve psikolojik olarak da buna uyum sağladıklarını vurguladı. Bu adımın, piyasadaki likiditeyi artıracağı ve yatırımcı güvenini güçlendireceğine inanıyor.
Hacim ve Piyasa Görünümü Üzerine Değerlendirmeler
Ekeke, Türkiye’deki piyasalarda hisse fonlarına girişlerin artmasının piyasanın genel görünümünde önemli bir gösterge olduğunu söyledi. Özellikle, son yıllarda fon büyümesi ve yabancı yatırımcı hareketleriyle birlikte piyasada hareketlilik sağlandığını belirtti. Yabancı yatırımcıların kısa vadeli işlemler yaptığı ve bu nedenle piyasalardan hızla çıkıp giriş yapabildiğine değinen Ekeke, bu hareketlerin piyasa dinamizmini artırdığını ifade etti. Aynı zamanda, Türkiye’nin bölge coğrafyasındaki finansal hizmetler açısından güçlü bir marka konumuna geldiğini ve Türk bankacılık sisteminin sağlamlığını vurguladı. Kamu bankalarının bilanço durumunun iyileştiğine ve hanehalkı borçluluğunun halen düşük seviyelerde seyretmekte olduğuna dikkat çekti. Bu çerçevede, bankacılık sektörünün yabancı yatırımcılar için cazip olmaya devam edeceğini belirtti.
Türkiye’nin Stratejik Avantajları ve Uluslararası İlişkiler
Ekeke, Türkiye’nin ekonomik büyüme ve istihdam odaklı stratejilerle uluslararası arenada güçlü bir konuma gelmeye devam ettiğini vurguluyor. Özellikle, ABD ile yaşanan ikili ilişkilerde olumlu gelişmelerin ve Türkiye’nin küresel ekonomi içindeki yerinin güçlenmesinin, piyasalara olan güveni artırdığını ifade etti. Trump’ın “Türkiye dost ülke” ve “dost lider” açıklamalarının, iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olabileceğine işaret ettiğini belirtti. Ayrıca, Rusya-Ukrayna savaşının sona ermesi ve bölgedeki yeniden inşa süreçleriyle birlikte, Türkiye’nin jeostratejik konumunun avantajlarını kullanarak yeni fırsatlara sahip olabileceğini sözlerine ekledi. Ekeke, Suriye ve Ukrayna’nın yeniden inşası projelerinin de Türkiye’ye yeni ekonomik ve diplomatik kapılar açabileceğine inanıyor.
News
