
CMV (Sito-megalovirüs), genellikle çocukluk döneminde bulaşan ve vücutta ömür boyu kalabilen bir herpes virüsü türüdür. Çoğu insan için zararsız olan bu virüs, bazı durumlarda aktif hale geçerek tükürük, kan ve semen gibi vücut sıvılarıyla yayılabilir. Ancak son araştırmalar, CMV’nin aktif olduğu dönemlerde Alzheimer hastalığı riskini artırabileceğini göstermektedir.
Arizona State Üniversitesi’nden biyomedikal bilimci Ben Readhead ve ekibi, Alzheimer hastalığı ile CMV enfeksiyonu arasında önemli bir biyolojik bağlantı keşfetti. Readhead, bu bağlantının Alzheimer hastalarının yaklaşık %25 ila %45‘ini etkileyebileceğini öne sürdü. Araştırmacılar, Alzheimer hastalığının klasik belirtileri olan amiloid plaklar ve tau protein düğümlerine ek olarak, bu hastalığın özel bir alt tipini tanımladı. Bu alt tip, beyindeki virüs, antikorlar ve bağışıklık hücreleri ile ilişkili belirgin biyolojik özellikler taşımaktadır.
Araştırma bulguları, bağışıklık sisteminin sürekli olarak tetiklenmesinin beyinde iltihaplanmaya yol açtığını ve bu iltihaplanmanın nöron kaybı ile ilişkilendirildiğini ortaya koydu. CMV’nin aktif hale geçmesi, bağışıklık hücrelerinin sürekli alarm durumunda kalmasına neden olarak Alzheimer riskini artırabilir. Ayrıca, Alzheimer hastalarının bağırsaklarında CMV antikorları tespit edildi ve bu antikorların spinal sıvıya ve beyine kadar izinin sürüldüğü belirlendi.
CMV’nin vagus sinirinde bulunması, bu virüsün beyine ulaşmak için bu sinir yolunu kullanabileceğini düşündürmektedir. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen insan beyin hücresi modelleri, virüsün amiloid ve fosforlanmış tau protein üretimini artırarak nöron dejenerasyonuna yol açtığını doğrulamıştır. Ancak bu etkiler, yalnızca kronik bağırsak CMV enfeksiyonu olan bireylerde gözlemlenmiştir.
Araştırma ekibi, bağırsaklardaki CMV enfeksiyonunu tespit edebilecek bir kan testi üzerinde çalışmaktadır. Böyle bir test, enfeksiyonun erken teşhis edilmesine olanak tanıyarak antiviral ilaçlarla tedavi edilmesini ve Alzheimer gelişiminin önlenmesini sağlayabilir. Bu çığır açan bulgular, Alzheimer’ın yalnızca nörolojik bir hastalık olmadığını, aynı zamanda bağışıklık sistemi ve enfeksiyonlarla da yakından ilişkili olduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak, araştırmalar Alzheimer’ın altında yatan nedenlerin daha iyi anlaşılması ve hastalığın önlenmesi için umut vaat etmektedir. Bu önemli araştırma bulguları, Alzheimer’s & Dementia: The Journal of the Alzheimer’s Association dergisinde yayımlanmıştır.