Çocuk Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Nevzat Aykut Bayrak, çocuklarda giderek artış gösteren kabızlık vakalarına dikkat çekerek, bu sorunun nedenleri, belirtileri ve çözüm yolları hakkında kapsamlı bilgiler verdi. Uzman, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının ve doğru beslenmenin, çocuklarda kabızlığı önlemede en etkili yöntemler olduğunu vurguladı.

Doç. Dr. Bayrak, “Çocuklarda kabızlık vakalarının yaklaşık %95’i fonksiyonel nedenlerden kaynaklanmaktadır. Haftada iki veya daha az dışkılama, ağrılı dışkılama, keçi pisliği veya zeytin tanesi şeklinde dışkılamalar ve geniş çaplı dışkı kaçırma, kabızlık belirtilerinin başında gelir” şeklinde açıklamalarda bulundu. Bu belirtiler, çocuğun günlük yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir ve erken tanı büyük önem taşır.

Çocuklarda kabızlığın büyük bölümünün fonksiyonel nedenlere dayandığını belirten uzman, “Beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı ve psikolojik faktörler bu duruma doğrudan etki eder. Vakaların yaklaşık %95’i, uygun önlemler ve tedaviyle çözülebilir. Ancak, %5 oranında organik veya yapısal rahatsızlıklar da görülebilir. Özellikle Hirschsprung hastalığı gibi ciddi cerrahi müdahale gerektiren durumlar, nadiren de olsa söz konusu olabilir” dedi.
‘Muz gibi meyveler kabızlık yapabilir’ ifadesini kullanan Doç. Dr. Bayrak, sağlıklı beslenmenin kabızlığı önlemedeki kritik rolünü şu şekilde açıkladı: “Kabak, kereviz, ıspanak, semizotu ve bamya gibi lif oranı yüksek sebzelerin, çorba yerine mümkünse diri ve bütün halde tüketilmesi gerekir. Ayrıca kayısı, erik, dut gibi meyveler, yüksek lif içeriğiyle kabızlığa iyi gelirken, muz gibi bazı meyveler ise bağırsak hareketlerini yavaşlatabilir ve kabızlık riskini artırabilir.”
Çocuklarda kabızlık sorununu hafifletmek için inek sütü tüketiminin sınırlandırılması gerektiğine dikkat çeken uzman, “İnek sütü, besleyici olmasına rağmen, bazı çocuklarda kabızlık yapıcı etki gösterebilir. Özellikle su tüketimi az olan çocuklarda, süt tüketimine dikkat edilmelidir. Süt tüketimini kısıtlayan çocuklar yerine, yoğurt, ayran ve peynir gibi süt ürünleri tercih edilmelidir” diye ekledi.
‘Yeterli su içmek kabızlıkla mücadelede vazgeçilmezdir’ diyen uzman, “Yeterli su alınmaması, dışkının sertleşmesine ve bağırsak hareketlerinin yavaşlamasına neden olur. Bu nedenle, çocukların günlük su tüketimini artırmak, kabızlığın önlenmesinde temel bir adımdır” şeklinde sözlerini sürdürdü. Çocukların su içme alışkanlığını kazanmaları, bağırsak sağlığı açısından büyük önem taşır.
Okul öncesi dönemde çocukların, bilinçli veya bilinçsiz olarak dışkılarını tutma davranışları sergileyebildiğine işaret eden Doç. Dr. Bayrak, “Bu davranış, özellikle ağrılı dışkılama veya tuvalet eğitimi sırasında yaşanan olumsuz deneyimler sonrasında gelişebilir. Uzun süre dışkı tutmak, kronik kabızlığa yol açar ve yaşam kalitesini olumsuz etkiler. Basit davranış ve tıbbi müdahalelerle bu sorunlar, çok ilerlemeden çözülebilir” dedi.
Kabızlığın üç ay veya daha uzun süre devam etmesi durumunda, bu durumun kronik hale geldiğine dikkat çeken uzman, “Kronik kabızlık tedavi edilmediğinde, çocukların yaşam kalitesi ciddi anlamda düşer. İlk bir ay içerisinde, ebeveynlerin ve çocukların yaşam tarzında yapılan değişikliklerle sorun çözülebilmezse, mutlaka bir uzmana başvurulmalıdır” ifadelerini kullandı. Erken tanı ve uygun tedavi ile sorunların büyük ölçüde hafifletilebileceğine vurgu yaptı.