Çinli bilim insanlarının Wuhan’da ilk kez ‘viral pnömoni’ riski hakkında tüm dünyayı uyardığı tarihten bu yana tam beş yıl geçti. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Wuhan’daki Viroloji Enstitüsü’nden virüsün kökenine dair bilgilerin paylaşılmasını talep ederek, “Bu, hem ahlaki hem de bilimsel bir zorunluluktur” ifadesini kullandı. DSÖ’nün, dünya genelinde büyük bir yıkıma yol açan salgının başlangıcından bu kadar zaman sonra böyle bir çağrıda bulunması, birçok kesimden tepkilere yol açtı.
DSÖ, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Covid-19’un kökenlerini anlamak için Çin’den veri ve erişim paylaşımı talep ediyoruz. Bu, hem ahlaki hem de bilimsel bir zorunluluktur” dedi. Covid-19, dünya genelinde yedi milyondan fazla insanın hayatını kaybetmesine, ekonomilerin çökmesine ve sağlık sistemlerinin felç olmasına neden oldu. DSÖ, “Ülkeler arasında şeffaflık, veri paylaşımı ve iş birliği olmadan, dünya gelecekteki salgınları ve pandemileri önleyemez ve bunlara hazırlıklı olamaz” şeklinde uyarıda bulundu.
Pekin’in Cevabı: “Hiçbir Şeyi Saklamadık”
Pekin, DSÖ’nün bu talebine sert bir yanıt vererek, Covid-19 ile ilgili olarak “hiçbir şeyi saklamadıklarını” vurguladı. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mao Ning, “Beş yıl önce, Çin salgın bilgilerini ve viral gen dizilerini hemen DSÖ ve uluslararası toplumla paylaştı. Hiçbir şeyi gizlemeden, önleme, kontrol ve tedavi deneyimlerimizi paylaştık ve uluslararası toplumun pandemiyle mücadele çabalarına büyük katkı sağladık” dedi. Ancak bu yanıt, şeffaf bir bilgi ağının oluşturulmadığına mı işaret ediyor? Yoksa Çin’deki yeni bilgilerin sadece DSÖ dışındaki kuruluşlarla mı paylaşıldığı soruları hâlâ yanıtsız kalıyor.
Covid-19’un Dönüm Noktasının Beşinci Yılı
DSÖ, 31 Aralık 2019’da Çin ofisinden Wuhan’daki “viral pnömoni” vakaları hakkında ilk medya açıklamasını aldı. BM sağlık kuruluşu, “Bundan sonraki haftalarda, aylarda ve yıllarda Covid-19, hayatlarımızı ve dünyamızı şekillendirmeye başladı” dedi ve ekledi:
- Bu dönüm noktasının 5. yılını anarken, değişen ve kaybedilen hayatları onurlandırmak, Covid-19 ve uzun Covid’den muzdarip olanları tanımak, bizlere bakmak için çok şey feda eden sağlık çalışanlarına şükranlarımızı sunmak ve daha sağlıklı bir yarın inşa etmek için, Covid-19’dan ders çıkarmayı taahhüt etmek için bir ‘an’ ayıralım.
Dünya Bir Sonraki Pandemiye Hazır mı?
Bu ayın başlarında, DSÖ Genel Müdürü Tedros Adhanom Ghebreyesus, dünyanın bir sonraki pandemiye ne kadar hazır olduğuna dair önemli açıklamalarda bulundu:
- Bir sonraki pandemi bugün gelse bile, dünya, beş yıl önce Covid-19’a bir dayanak noktası sağlayan aynı zayıflık ve savunmasızlıklarla karşı karşıya kalacaktır. Ancak dünya, pandeminin bize öğrettiği acı dolu derslerin çoğunu da öğrenmiş durumda ve gelecekteki salgınlara karşı savunmasını güçlendirmek için önemli adımlar atmıştır.
Aralık 2021’de, Covid’in neden olduğu yıkımdan endişelenen ülkeler, pandemi önleme, hazırlık ve müdahale konusunda bir anlaşma taslağı hazırlamaya karar verdi. DSÖ’nün 194 üye devleti, anlaşmanın içermesi gereken birçok konuda uzlaşma sağlasa da, pratik konularda önemli zorluklar yaşandı. Bir sonraki pandeminin ortaya çıkması durumunda, ilaç endüstrisi ile gelişmekte olan ülkeler arasında önemli bir ayrım noktası bulunuyor: “Ortaya çıkan patojenleri (mikropları) hızlı bir şekilde paylaşma zorunluluğu ve ardından bu patojenlerden elde edilen aşı ve ilaçların pandemiyle mücadeledeki faydaları.”
Müzakereler için son tarih Mayıs 2025.
Agence France-Presse
* THE GUARDIAN
News
