D Vitamini ve Diğer Besin Takviyeleri Hakkında Bilgiler
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi (İÜC) Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sait Gönen, vitaminlerin vücutta nasıl alındığına dair önemli bilgiler paylaştı. Özellikle vücutta emilim bozukluğu yoksa, bireylerin vitaminlerin çoğunu gıda yoluyla alabileceğini vurguladı.
D vitamininin, güneş ışığındaki morötesi ışınlardan elde edildiğini belirten Gönen, “D vitamini sentezi için en uygun zaman dilimi yaz aylarında, özellikle haziran, temmuz ve ağustos aylarında, saat 11.00 ile 15.00 arasında, herhangi bir koruyucu kullanmadan direkt güneş ışığına maruz kalmaktır.” dedi. D vitamininin gıdalarda bulunmasına rağmen genellikle yetersiz olduğunu ifade eden Gönen, bazı Batı ülkeleri ve ABD’de gıdalara D vitamini takviyesi yapıldığını da sözlerine ekledi.
Prof. Dr. Gönen, D vitamini eksikliğinin özellikle plazalarda çalışan, gün boyunca güneş ışığına maruz kalmayan bireylerde sıkça görüldüğünü belirterek, bu durumda dışarıdan takviye almanın gerekliliğine dikkat çekti. Ayrıca, tahlil sonuçlarında bir eksiklik bulunmadığı takdirde B vitamini, D vitamini ve C vitamini kompleksleri almanın gereksiz olduğunu ifade etti. “Bazı vitaminlerin aşırı miktarda alınması, böbreklerimize zarar verebilir. Bu durum, böbrek hasarına yol açabilir ve gereksiz bir yük oluşturur,” şeklinde uyarılarda bulundu.
Meyvelerde bolca C vitamini, tahıllarda ve sebzelerde B vitamini, özellikle ıspanakta ise magnezyum bulunduğunu belirten Gönen, ayrıca bağırsaklarda emilim kusurlarına yol açan çölyak hastalığı ve glütene duyarlılık gibi durumların olabileceğini vurguladı. “Vitamin ve mineral eksiklikleri genellikle tahlil sonuçlarında belirginleşir. Eğer tahlillerde bir eksiklik saptanır ve hastanın belirtileri varsa, doktor kontrolünde bu eksikliklerin giderilmesi faydalı olacaktır,” dedi.
Gönen, bazı vitamin ve minerallerin belirli dönemlerde sosyal medyada popüler hale geldiğine dikkat çekerek, vücutta bulunması gereken magnezyum seviyesinin 30-50 mililitre arasında olması gerektiğini söyledi.
“Gıdalarda da büyük oranda magnezyum var”
Prof. Dr. Gönen, magnezyumun belirli durumlarda dışarıdan alınmasının gerektiğini aktararak, “Aldığınız gıdalarda da büyük oranda magnezyum bulunmaktadır. Ancak bazen emilim sorunları yaşanabilir ve bazı hastalar spazmlar ya da kasılmalar gibi belirtiler gösterebilir. Bu gibi durumlarda, eğer yapılan tahlilde magnezyum seviyeleri alt sınırdaysa, takviye almak gerekebilir. Ayrıca, kalsiyumun daha iyi emilebilmesi için de magnezyuma ihtiyaç vardır. Kalsiyum eksikliği durumunda da magnezyum takviyesi faydalı olabilir,” diye ekledi.
Tahlil sonuçlarının ardından doktor kontrolünde takviye alınmasının önemini vurgulayan Gönen, bireysel olarak kullanılan vitaminlerin genellikle fayda sağlamadığını belirtti. Ayrıca, magnezyum çeşitlerinin birbirine üstünlük sağlamadığını ifade ederek, şunları kaydetti: “Uyku düzeni bozukluğu ve kas krampları gibi durumlarda laboratuvar testlerinde magnezyum eksikliği tespit edilirse, o zaman magnezyum takviyesine ihtiyaç vardır. Ancak uyku düzensizliği ve kas ağrılarının başka birçok nedeni olabilir. Bu nedenle, herkesin magnezyum almasına gerek olmadığı kanaatindeyim.”
Sonuç olarak, yaşam tarzı, dengeli beslenme ve düzenli egzersiz, organizmadaki karbonhidrat, lipit ve protein metabolizmasını düzenlemede oldukça önemlidir. “Herkese yaşam tarzı disiplini öneriyoruz. Endokrin ve metabolizma hastalıkları uzmanı olarak, diyabetik bireyler, bozulmuş glikoz toleransı olanlar ve halk arasında ‘gizli şeker’ olarak bilinen durumları olanlarda disiplin oldukça kritik bir öneme sahiptir,” ifadelerini kullandı.
News
