Demans Hastalığı ve Toplum Sağlığı Üzerindeki Etkileri
Demans hastalığı, dünya genelinde giderek artan bir sayıda insanı etkileyen önemli bir toplum sağlığı sorunu olarak öne çıkmaktadır. Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Talip Asil, bu sorunun önümüzdeki yıllarda daha da büyüyeceğini vurgulamaktadır. Mevcut tedavi yöntemleri, demansın tamamen iyileştirilmesinden ziyade, hastalığın seyrini yavaşlatmaya yönelik olarak kullanılmaktadır. Son yıllarda demans hastalığına erken tanı koymak amacıyla geliştirilen modern tanı yöntemleri, hastalığın başlangıcını tespit etmede büyük bir umut sunmaktadır. Özellikle amiloid ve tau proteinlerinin beyinde veya beyin omurilik sıvısında tespit edilmesi, bu proteinlerin birikimini önleyici tedavi planlarının yapılmasını mümkün kılmaktadır.
Demans Riskini Yarı Yarıya Azaltan 14 Çevresel Faktör
Demans hastalığının çevresel faktörlerle olan ilişkisini ele alan Prof. Dr. Asil, bu hastalığın genetik özellikler taşımakla birlikte, gelişimini kolaylaştıran pek çok çevresel risk faktörünün de bulunduğunu belirtmektedir. Özellikle genç ve erken yetişkin dönemlerinde bu çevresel risklerin kontrol altına alınması, demansın gelişimini engelleyebilir veya geciktirebilir. Yapılan son araştırmalar, aşağıda sıralanan 14 faktörün kontrol edilmesinin demans gelişim riskini en az %50 oranında azaltabileceğini göstermektedir:
- Hava kirliliği
- Depresyon
- Diyabet
- Aşırı alkol kullanımı
- Kafa travması
- İşitme kaybı
- Yüksek kolesterol
- Hipertansiyon
- Daha düşük eğitim seviyesi
- Obezite
- Fiziksel hareketsizlik
- Sigara içmek
- Sosyal izolasyon
- Görme kaybı
Demans ve Depresyon İlişkisi
Depresyon ile demans arasındaki ilişkiyi inceleyen Prof. Dr. Talip Asil, erken yaşlarda ortaya çıkan depresyonun demans riskini iki kat veya daha fazla artırabileceği konusunda önemli bulgulara dikkat çekmektedir. Depresyonu demansa bağlayan olası biyolojik mekanizmalar arasında damar hastalıkları, glukokortikoid steroidlerindeki değişiklikler, hipokampus bölgesinde küçülme, amiloid plaklarının beyinde birikimi, inflamatuar değişiklikler ve sinir büyüme faktörlerinin eksiklikleri yer almaktadır. Bu mekanizmalar üzerinde etkili olabilecek depresyon tedavi stratejileri, aynı zamanda demans riskini de azaltma potansiyeline sahip olabilir.
Dünyamızda hızla yaşlanan nüfus ile birlikte demans hastalarının sayısının da artmakta olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Asil, depresyonun etkin bir şekilde yönetilmesinin, ileriki yaşlarda demans gelişimini önlemek açısından kritik öneme sahip olduğunu ifade etmektedir.
News
