Koruyucu önlemler ve erken teşhis, diyabetin küresel etkisini önemli ölçüde azaltabilir. Dünya genelinde diyabetli kişi sayısının artması beklenirken, 15 yaş ve üzerindeki bireyler arasında hastalıktan haberdar olmayanların oranı yüksekliğini sürdürüyor.
DSÖ verilerine göre dünya çapında yaklaşık 830 milyon kişinin diyabetli olduğu tahmin ediliyor ve 2050’ye doğru bu sayı 1,3 milyara ulaşabilir. 2023 yılında 204 ülke ve bölgeden elde edilen sağlık verilerine göre, diyabetli kişilerin %44,2’sinin durumlarından habersiz olduğu belirlendi. Özellikle Orta Sahra Altı Afrika’da diyabetli kişilerin %20’den azının hastalığından haberdar olması dikkat çekici bir fark olarak ortaya çıktı.
DİYABETİN BİLİNMEMESİ konusu, ABD merkezli Health Metrics and Evaluation (IHME) Enstitüsü uzmanı Lauryn Stafford’un da vurguladığı gibi, hastalığın sessiz bir tehdit olarak büyümesine yol açabilir.
Teşhis konmuş kişiler arasında dahi tablo zorlayıcı olabiliyor. Dünya genelinde teşhis konan hastaların %8,6’sı tedaviye ulaşmıyor; tedavi görenlerin ise %58,4’ünde kan şekeri yönetimi yeterli değil. Genel olarak, diyabetli bireylerin yaklaşık dörtte biri dışında kalanlar kan şekeri kontrolünü sağlayamıyor.
Bölgesel dağılımda belirgin farklar mevcut. Yüksek gelirli Kuzey Amerika’da teşhis edilme olasılığı yüksekken, tedavi görme olasılığı yüksek gelirli Asya-Pasifik bölgelerinde en yaygın durumda. Latin Amerika’nın güneyinde ise tedavi görenler, kan şekeri kontrolünü başarma konusunda en başarılı grubu oluşturuyor.
Tedavi edilmeyen diyabetin sonuçları, diyabetik ketoasidoz gibi hayati tehditler ve kalp, böbrek, damar, göz ile sinirlerde hasar riskini artırabilir. Bu nedenle erken teşhis ve etkili kan şekeri yönetimi, potansiyel komplikasyonların azaltılmasında hayati önem taşır. Belirtiler arasında bulanık görme, yorgunluk, istenmeyen kilo kaybı, aşırı susama ve sık idrara çıkma sayılabilir; DSÖ’nün belirttiği gibi belirtiler zamanla hafifleyebilir ve fark edilmesi yıllar sürebilir.
Tip 1 diyabet daha hızlı belirtiyle kendini gösterebiliyor.
News
