Dünya AIDS Günü, HIV taşıyanlar ve AIDS etkilenip yaşamını yitirenler için farkındalık ve destek amacıyla her yıl hatırlatılıyor. HIV, bağışıklık sisteminin önemli hücrelerini hedef alarak vücudu savunmasız bırakır ve bunun sonucunda enfeksiyonlar ile kanser gibi hastalıkların ortaya çıkmasına zemin hazırlar. Erken teşhis, hastalığın kontrol altına alınması açısından hayati öneme sahip olan bir nokta olarak öne çıkıyor.
BM’nin açıkladığı veriler, HIV/AIDS ile mücadelede mevcut durumu net şekilde özetliyor. Bu yılın temasında, ”Aksaklıkları Aşmak, AIDS ile Mücadeleyi Dönüştürmek” fikri öne çıkarıldı. UNAIDS’in raporunda, 2025’teki finansman krizinin özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde hizmetlere erişimde aksamalara yol açabileceği uyarısı yapıldı. Dış yardımların 2023’e göre %30-40 oranında azalması, sağlık hizmetlerinde ani ve ciddi aksamaları tetikleyebilir kaygısını gündeme taşıyor. Ayrıca, 2030 hedefiyle AIDS’i sona erdirme hedefinin 2025–2030 döneminde 3,3 milyon yeni HIV vakasına yol açabileceği öngörülüyor.
Salgını sona erdirme çabaları kapsamında yayımlanan rapor, hizmetlere erişimdeki eşitsizliklerin salgının seyrini belirlediğini vurguluyor. Test, tedavi ve bakım hizmetlerine ulaşımda yaşanan uçurumlar yalnızca tıbbi değil, sosyal ve politik adımları da gerekli kılıyor. Raporda, küresel dayanışma ve ortak hareketin, salgını durdurmanın anahtarı olduğuna dikkat çekiliyor; topluluklar, dünya liderleri ve paydaşlar birlikte çalışarak bu süreci güçlendirmesi gerektiği ifade ediliyor. AIDS’i sona erdirmek için dayanıklılık, yatırım ve inovasyonun küresel dayanışma ile birleşmesi gerektiği belirtiliyor.
40,8 milyon kişi HIV taşıyor rapora göre 2024 yılında dünya genelinde HIV ile yaşayanların sayısı 40,8 milyona ulaştı. Bu grubun yaklaşık 31,6 milyonu tedaviye erişebiliyor; yani taşıyıcıların yaklaşık %77’sine karşılık geliyor. 2024 yılında yaklaşık 1,3 milyon yeni vaka kaydedildi ve bu rakam küresel hedeflerin çok üzerinde. Özellikle 15–24 yaş aralığındaki genç kadınlarda her gün 570 yeni HIV vakası tespit ediliyor. Mevcut durumda virüsü taşıyan 9,2 milyon kişinin uygun tedavilere erişim sağlayamadığı, AIDS bağlantılı ölümlerin ise 630 bine yakın olduğu belirtiliyor. 2010–2024 dönemi arasında enfeksiyonlar ve AIDS ile ilişkili ölümler üzerinde ciddi azalma sağlandığı ifade edilse de, bu ilerlemenin herkes için ulaşılabilir olmadığına vurgu yapılıyor.
UNAIDS İcra Direktörü Winnie Byanyima, AIDS tedavisinde yeterli maddi kaynağın sağlanamamasının ilerlemenin kırılganlığını gösterdiğini belirterek, her verinin arkasında teşhis ve tedaviden mahrum kalan insanlar bulunduğuna dikkat çekti. “Onları terk edemeyiz. Bu aksaklığı aşmalı ve AIDS ile mücadeleyi dönüştürmeliyiz.” sözüyle, AIDS’i sona erdirmenin yolunun toplumlar, önlemler ve inovasyonlar ile insan haklarına yatırım yapmak olduğunun altını çizdi.
News
