Viral ve bulaşıcı hastalıklar, küresel sağlık sistemleri üzerinde ciddi baskılar oluşturan ve insan yaşamını tehdit eden önemli sağlık sorunlarıdır. Çevresel değişiklikler, küreselleşme ve genetik mutasyonlar gibi faktörler, bu hastalıkların ortaya çıkışını ve yayılmasını hızlandırmaktadır. Passportsante’nin detaylı analizine göre, sağlık otoriteleri tarafından yakından izlenen ve önlem alınmaya çalışılan en kritik 5 hastalık aşağıda sıralanmıştır.
H5N1 virüsü, özellikle kuşlar arasında yüksek derecede bulaşıcı olan ve insanlara da geçebilen ciddi bir zoonotik enfeksiyondur. Günümüzde yüzlerce insan enfekte olmuş ve %48’lik yüksek ölüm oranıyla dikkat çekmiştir. Uzmanlar, virüsteki olası bir mutasyonun, virüsün insanlar arasında kolayca yayılmasını sağlayabileceği endişesini taşıyor. Bu durum, yeni ve küresel çapta bir pandeminin habercisi olabilir. Birçok ülke, özellikle İngiltere, bu tehdit karşısında aşılama ve hazırlık çalışmalarını hızlandırmış durumda.
Hastalık X, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından henüz tanımlanmamış, ancak yüksek risk içeren enfeksiyonları ifade etmektedir. Bu gizemli hastalık, kökeni ve bulaşıcı özellikleri önceden kestirilemeyen, son derece yıkıcı etkiler yaratabilecek bir tehdit olarak görülüyor. Bilim insanları, bu belirsiz hastalığın ortaya çıkışını öngörmek ve etkilerini en aza indirmek adına yoğun araştırmalar yürütmektedir.
A(H1N1)v ve A(H1N2)v gibi domuz gribi virüsü alt tipleri, insan vakalarında yeniden ortaya çıkmaya devam ediyor. Bu virüslerin insandan insana geçiş oranları şu an sınırlı olsa da, adaptasyon yetenekleri uzmanlar tarafından yakından takip edilmektedir. Virüslerin bu özellikleri, olası yeni salgınların kapıda olduğunu göstermektedir.
Orta Doğu Solunum Sendromu Koronavirüsü (MERS-CoV), %36 civarında yüksek ölüm oranıyla ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Suudi Arabistan’da 2025 yılında tespit edilen vakalar, hastalığın halen küresel sağlık otoriteleri tarafından yakından izlendiğini göstermektedir. Bu virüs, yerel ve küresel çapta salgınlara yol açabilme kapasitesine sahiptir.
Mpox, eski adıyla Monkeypox olarak bilinen, sporadik vakalarla dünya genelinde dolaşımını sürdüren bir virüstür. Daha az ölümcül olmasına rağmen, belirli topluluklarda yerel salgınlara neden olabilme potansiyeli nedeniyle dikkatle izlenmektedir. Bu virüs, özellikle zoonotik kökenli olmasıyla dikkat çekiyor.
Bu yüksek tehditler karşısında uluslararası düzeyde yapılan çalışmalar hız kazanmıştır. ANRS MIE liderliğinde yürütülen Avrupa ortaklığı, salgınlara hazırlık ve müdahale kapasitesini güçlendirmek amacıyla yedi yıl boyunca 200 milyon euro bütçe ayırmıştır. 2025 yılı, ortaya çıkan bu sağlık tehditleriyle mücadelede, bilimsel ilerleme ve küresel iş birliğinin hayati öneme sahip olduğu bir dönem olarak öne çıkmaktadır.