Elektrik Dağıtım Sektöründe Temel Sorunlar ve Çözüm Önerileri
Mustafa Yılmaz, Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) 15. Sektör Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, elektrik dağıtım sektörünün karşılaştığı en önemli iki sorunun elektrik kesintileri ve kaçak elektrik kullanımı olduğunu vurguladı. Yılmaz, “Nihai olarak elektrik kesinti sayılarında ve sürelerinde azalma olduğu, hem yapılan anket çalışmaları hem de kalite göstergeleriyle ortaya çıkmaktadır. Ancak, ne yazık ki kurumumuza ulaşan tüketici şikayetlerinin başında elektrik kesintileri gelmektedir.” şeklinde konuştu.
Yılmaz, elektrik kesintileri konusunda şebekenin eski yapısını bahane eden dağıtım şirketlerini “işinin ehli olmayan şirketler” olarak nitelendirerek, şunları ekledi: “Her platformda bu konuda defaatle ifade ettik ve etmeye de devam edeceğiz. Dağıtım şirketlerinden, yatırım planlamalarını yaparken gelenekselleşmiş ve kolaycı yöntemlerin dışına çıkmalarını bekliyoruz. Hem planlama hem de saha süreçlerinde, tüketicileri mağdur edebilecek her türlü sorunu öngörebilen ve geçici değil kalıcı çözümler üretebilen yöntemler geliştirilmelidir.”
Yılmaz, özellikle şebekelerin yer altına alınması ve doğal afetlerden daha az etkilenmesi için çabaların artırılması gerektiğini belirterek, “Can ve mal güvenliğine yönelik gelen ihbar ve şikayetler, dağıtım şirketleri çalışanları tarafından titizlikle incelenmeli ve riskleri ortadan kaldırmak için gerekli her adım ivedilikle atılmalıdır.” dedi.
‘Sistem İşletmeciliği’ Yaklaşımı
Dağıtım şirketlerinin sistem işletmeciliği fonksiyonunu güçlendirmelerini önemsediklerini ifade eden Yılmaz, “Bu konuda gerekli düzenleme ihtiyaçlarını karşılamaya her zaman hazırız. Dağıtım şirketleri, doğru AR-GE çalışmaları yaparak, gerçekçi ve vizyoner yatırım planlamaları geliştirerek, planlı bakım ve onarım bütçelerini etkin bir şekilde kullanarak, en önemlisi de ‘şebeke değil sistem işletmecisi mantığıyla’ hareket ederek kesintilerin önüne geçebilirler.” değerlendirmesinde bulundu.
Akıllı Sayaç Sistemleri ve Gelecek Vizyonu
Yılmaz, bu yılın Milli Akıllı Sayaç Sistemleri (MASS) için bir milat olacağını belirterek, “Yıl içerisinde dağıtım şirketleri, akıllı sayaçların kullanılabilmesi için tüm entegrasyon çalışmalarını hızlı bir şekilde tamamlayacak.” dedi. “1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’de ilk defa tesis edilen bütün elektrik sayaçları akıllı ve milli hale gelecektir.” ifadelerini kullandı. Bu noktada, sayaç üreticilerinin gerekli üretimi gerçekleştirmelerinin önemine de dikkat çekti.
Yeni akıllı sayaçların, elektrik tüketim verilerini anlık olarak izlemeye olanak tanıyacağını ve kullanıcıların fatura süreçlerini daha iyi yönetmelerine yardımcı olacağını vurgulayan Yılmaz, “Tüketim alışkanlıkları hakkında detaylı bilgi sağlayan bu sayaçlar, enerji verimliliğini artırarak tüketicilerimizin tasarruf yapmalarına olanak sağlayacaktır.” şeklinde konuştu. Ayrıca, sayaçların kaydettiği kesinti verileri ve teknik kalite kayıtlarının dağıtım şirketleri tarafından izlenebileceğini, olası tüketici sorunlarının daha hızlı tespit edilip çözülebileceğini ekledi.
Yılmaz, akıllı sayaç sisteminin etkili bir şekilde çalışabilmesi için gerekli altyapı ve cihazların kurulumu, elektrik dağıtım şirketlerinin sorumluluğunda olacağını ve tüketiciler için herhangi bir maliyet oluşturmayacağını belirterek, “EPDK olarak bu süreci yakından ve titizlikle takip ediyor olacağız.” dedi.
Kaçak Elektrik Kullanımına Dikkat
Yılmaz, kaçak elektrik kullanımının uzun süredir enerji sektörünün yanı sıra Türkiye’nin de önemli bir sorunu olduğuna dikkat çekerek, “Bu alandaki mücadelede henüz istediğimiz seviyeye ulaşamadığımızı söyleyebilirim. Kaçak elektrik kullanımıyla mücadele, sadece enerji sektörünün atacağı adımlarla değil, eğitimsel ve hukuksal tedbirleri de içeren bir bütüncül yaklaşımla başarılabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
EPDK’nın Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nde yaptığı son düzenlemenin, bu alanda yeni bir dönemin habercisi olduğunu belirten Yılmaz, söz konusu yönetmeliğin, dağıtım şirketlerinin kaçak elektrik kullanımıyla mücadelesine güç katacağını söyledi. Düzenleme kapsamında, faturalandırmada kullanılan katsayının yükseltilerek kaçak kullanımı tespit edilen kişilerin daha fazla ceza almasının hedeflendiğini kaydeden Yılmaz, “Kaçak elektrik tespit, tahakkuk, faturalandırma ve tahsil aşamalarında şirketlerin uygulamalarında görülen eksiklikler ortadan kaldırılacak. Dağıtım şirketleri arasında uygulama birliği sağlanacaktır.” şeklinde konuştu.
Yüksek kaçak oranına sahip bölgelerde kaçak miktarının tespiti ve önlenmesi için her türlü teknolojik imkânın ve veri kullanımının artırılacağını ifade eden Yılmaz, “Bu alandaki mücadeleye katkı sağlayacak başta AR-GE projeleri olmak üzere sektörümüzden gelecek her öneriye destek vermeye devam edeceğiz.” dedi.
Gelecek Beklentileri ve Yatırımlar
Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) Yönetim Kurulu Başkanı Barış Erdeniz, 2024 sonu itibarıyla 350 milyar kilovatsaat olarak gerçekleşen elektrik tüketiminin, 2035’te yaklaşık %48 artışla 500 milyar kilovatsaate ulaşmasının öngörüldüğünü açıkladı. Erdeniz, bu talep artışına paralel olarak Türkiye’nin kurulu gücünün de %97 artışla 227 bin megavata çıkmasının beklendiğini vurguladı.
Elektrik dağıtım sektörünün 21 oyuncusunun özelleştirme sürecinde devlet hazinesine 13 milyar dolarlık katkı sağladığını belirten Erdeniz, “2013-2024 yılları arasında 18 milyar dolar yatırım yaparak, ülkemizin ekosistemine 31 milyar dolar katkı sağlamayı gerçekleştirmiştir.” dedi. Son 10 yıldaki yatırımlarla Türkiye’deki hat uzunluğunu 1 milyon kilometreden 1,5 milyon kilometreye çıkardıklarını ve Avrupa’nın ikinci en uzun dağıtım şebekesine sahip olduklarını aktardı.
Erdeniz, elektrik dağıtım sektörünün enerji dönüşümünün stratejik omurgası ve sürdürülebilir enerji geleceği için önemli bir yapı taşı olduğunu belirterek, “Dağıtım altyapısının modernize edilmesi, artan enerji taleplerine ve yenilenebilir enerji kaynaklarına uyum sağlaması gerekmektedir.” ifadelerini kullandı. Gelişen şartlara uyum gösterebilmek ve artan talebe karşılık verebilmek için tüm dünyanın şebekeye ciddi yatırımlar yapması gerektiğine dikkat çeken Erdeniz, “Bugün Avrupa’da yıllık 65 milyar avro, dünyada ise 600 milyar dolarlık yatırım ihtiyacından bahsedilmektedir.” dedi.
Türkiye’nin şebeke sisteminin Avrupa şebeke büyüklüğünün %10’u, dünya şebeke büyüklüğünün ise %1,5’i düzeyinde olduğu göz önüne alındığında, Türkiye’deki ihtiyaçların net olarak anlaşılabileceğini vurgulayan Erdeniz, “Sonuç olarak, hedeflere ulaşabilmek için yeni şebeke stratejisinin oluşturulması, sübvansiyonların kaldırılarak maliyet bazlı fiyatlamanın sağlanması, mali sürdürülebilirlik için öngörülebilirliğin artırılması ve finansmana erişim gibi konular sektörümüzün gelecekteki başarılarının belirleyicisi olacaktır.” şeklinde değerlendirmede bulundu.
News
