Birleşik olarak emeklilik sisteminin insanca yaşam koşullarını koruyacak şekilde güçlendirilmesi gerektiğine vurgu yapan TÜRK-İŞ Yönetim Kurulu, en düşük emekli aylığının artırılmasını ve bu artışın diğer gruplar için de adil ve orantılı biçimde uygulanmasını hedefleyen bir yasa tasarısına ilişkin olarak TBMM’deki siyasi partilere mektup gönderdi. Mektupta, 1999 yılında yürürlüğe giren 4447 sayılı Kanun ile emeklilik yaşının yükseldiği, ancak aylık bağlama oranları ile alt sınırların düşürüldüğü; 2008 yılında uygulamaya konulan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile bu oranların daha da azaltıldığı ve emeklilerin büyümeyle paylarının önemli ölçüde daraltıldığı hatırlatılıyor.
İlan edilen sonuçlar bağlamında, devlet katkısının kaldırılması durumunda dahi milyonlarca emeklinin aylıklarının 10 bin liranın altında kalabileceğine dikkat çekiliyor. Emekli aylıklarına devlet katkısı uygulamasının koruyucu bir işlev taşıdığı belirtiliyor; ancak mevcut haliyle yeterli olmadığı ve tek başına insanca yaşamı güvence altına alamadığı vurgulanıyor. 20 bin lira düzeyindeki aylıkla günümüzde geçinmenin mümkün olmadığını ifade eden mektup, enflasyonun yol açtığı maliyet artışlarının yaşam masraflarını olağanüstü derecede yükselttiğini aktarıyor. Örneğin, Ankara’da dört kişilik bir ailenin yalnızca mutfak giderlerinin ayda yaklaşık 30.143 lira olduğu ve bu tutarın barınma, enerji ve sağlık gibi diğer giderleri kapsamadığı belirtiliyor. Bu nedenle milyonlarca emeklinin 20 bin lira ile geçinmesinin mümkün olmadığını ifade ediyorlar.
Mevcut dönemde emeklilik sistemi ele alınırken bütüncül bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğine işaret eden mektup, emeklilik aylıklarının hesaplanması için temel alınan aylık bağlama oranları ile ekonomik büyümeden emeklilere ayrılan payın güncel ekonomik koşullara uyacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini savunuyor. Ayrıca emekliliklerin enflasyona karşı korunmasının, reel gelir kaybının önlenmesi açısından temel bir zorunluluk olduğuna vurgu yapılarak, bu yaklaşımın memur ve işçi emeklileri arasındaki adaletsizliği giderecek şekilde uygulanmasının önemi aktarılıyor.
Mektup, memur emeklilerinin aylıklarının toplu sözleşmelerde belirlenen zam oranlarına göre, işçi emeklilerinin ise TÜİK’in açıkladığı enflasyon oranlarına göre güncellenmesinin, aynı sosyal güvenlik sistemi içinde bulunan emekliler arasında gelir adaletsizliği yarattığını belirtiyor. Buradan hareketle, tüm emeklilerin eşitlik ve hakkaniyet ilkeleri doğrultusunda bir gelir artış sistemiyle desteklenmesi gerektiği vurgulanıyor. Enflasyon karşısında yalnızca enflasyon odaklı artışların, yüksek yaşam maliyetleri karşısında yeterli kalmadığını ifade eden metin, işçi emeklilerinin aylıklarının kamu toplu iş sözleşmesi zamlarıyla da artırılmasını talep ediyor.
Çalışma dönemi boyunca prim ödemelerinin farklılıklara sahip olması gerektiği ifade edilen mektupta, prim ödeme gün sayısı ve prim kazancı ile bağlanan emekli aylığı arasındaki ilişkinin korunması gerektiği vurgulanıyor. En düşük emekli aylıkları insanca yaşam koşullarını sağlayacak düzeye yükseltilirken, diğer grupların aylıklarının da aynı ölçüde, adil ve orantılı biçimde artırılması gerektiği belirtiliyor. Aksi halde kısa vadeli ve parçalı düzenlemelerin uzun vadede sosyal güvenlik sistemine ve çalışma hayatına telafisi güç zararlar doğuracağına dikkat çekiliyor.
News
