Özel bankaların Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) aylıklarının ödenmesine aracılık etmesine izin verilmesinin ardından, 2017 yılında uygulanmaya başlanan emekli maaşı promosyonları, her yıl SGK ile aracı bankalar arasında mart ayında imzalanan protokollerle güncellenmektedir. Bu yıl, TBMM’de ele alınacak düzenleme ile emekli maaşları önemli bir artış yaşayacak; en düşük emekli aylığı 12 bin 500 TL’den 14 bin 469 TL’ye çıkarılacak.
Toplamda 16 milyon 420 bin emeklinin bulunduğu Türkiye’de, en düşük aylıktan yararlanan yaklaşık 4 milyon kişi için SGK’nın bankalara her ay aktardığı tutar 231 milyar 504 milyon TL’dir. Özellikle 2,5 milyon memur emeklisi için bu yıl uygulanacak en düşük memur emekli aylığı ise ocak ayında 19 bin TL olarak belirlenmiştir. En düşük tutarın üzerinde maaş alan 10 milyonu aşkın emekli ile birlikte, SGK’nın emekli maaşı ödemeleri için protokol imzaladığı bankalara aktardığı aylık toplam tutar 350 milyar TL’yi aşmaktadır.
Açlık ve yoksulluk sınırının altında kalan bu maaşlara rağmen, SGK’nın 16 milyondan fazla emekli için her ay bankalara aktardığı yüz milyarlarca lira, bankalar açısından maliyetsiz bir kazanç kapısı haline gelmiştir. Bankalar, Merkez Bankası’nın (MB) yüzde 45’e düşürdüğü haftalık repo faizi ile bile SGK’nın yatırdığı milyarlardan ciddi günlük kazançlar elde etmektedir. Bu nedenle, bankalar daha fazla emekliyi kendilerine çekmek için hesaplarını taşıyan emeklilere verdikleri promosyon tutarlarını sürekli olarak güncellemektedir.
- Özel bankaların emeklilere sunduğu promosyonlar 20-35 bin TL arasında değişmektedir.
- Bankalar, emekli maaşını taşıyan müşterilerine faizsiz kredi, ek hesap, kredi kartı gibi avantaj paketleri sunmaktadır.
Kamu Bankalarında Promosyon Artışı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçen yıl 31 Mart yerel seçimleri öncesi kamu bankalarına emekli promosyonlarının artırılması talimatını vermiş; 3 bin TL olan promosyon tutarlarının maaşa göre 8-12 bin TL’ye yükseltildiğini duyurmuştur. Emekli maaşlarındaki artışların yarattığı tepkiler üzerine, yeni arayışlara giren iktidarın emeklilere bayram ikramiyesi ve kamu bankaları promosyonlarında artış planladığı kulislerde konuşulmaktadır.
Kamu bankalarının emekli promosyonlarındaki alt ve üst sınırlar bir yıldır sabit kalmıştır. Yüksek enflasyon karşısında özel bankaların sunduğu promosyonların gerisinde kalan kamu bankalarına promosyonları iki katına kadar artırma talimatı verilmiştir. Bu doğrultuda, SGK’nın şubat ayında bankalarla başlatacağı protokol müzakerelerinde, kamu bankalarının promosyon alt sınırını 8 bin liradan 15 bin TL’ye, üst sınırını ise 12 bin liradan 23 bin TL’ye yükseltmesi beklenmektedir.
Ancak bu tutarlar, artırılmış haliyle bile pek çok özel bankanın sunduğu promosyonların altında kalmaktadır. Kamu bankalarının protokol müzakerelerinde özel bankalarla rekabet açısından 1000-2000 TL ek artış pazarlığı yapması beklenmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yetki vermesi halinde, nihai protokol aşamasında kamu bankalarının promosyon alt sınırı 16 bin, üst sınırı ise 25 bin TL’ye kadar çıkabilecektir.
Emekliler İçin Üç Yıllık Sözleşme Fırsatı
Bu durumda, kamu bankalarından maaş alan emekliler, yeni açıklanacak promosyon tutarları üzerinden bankalarla yaptıkları sözleşmeleri üç yıl süreyle yenilemek üzere başvuruda bulunabilecekler. Geçen yıl yapılan sözleşmelerde ödenen 8-12 bin TL’lik promosyonlar mahsup edildikten sonra, yeni tutar üzerinden imzalanacak sözleşmelerle promosyon farkları emeklilerin hesaplarına yatırılacaktır.
Örneğin, geçen yıl 8 bin lira promosyonla sözleşme yapan bir emekli, bu yıl 7-8 bin TL arasında, 12 bin liralık sözleşme yenileyen bir emekli ise 11-13 bin TL arasında promosyon farkı alacaktır. SGK geçen yıl emekli promosyon müzakereleri sonucunda bankalarla imzaladığı protokolde, promosyon alt ve üst sınırları için kamu bankalarına paralel şekilde 8-12 bin TL üzerinden anlaştığını duyurmuştu. Ancak, özel bankaların promosyon rekabetiyle bu tutarların daha yukarı çekilmesi beklenmektedir.
SGK’nın geçen yıl protokol yaptığı bankalar arasında 5 kamu bankası (Ziraat, Vakıfbank, Halkbank, Ziraat Katılım, Vakıf Katılım) ve 15 yerli ve yabancı özel banka bulunmaktadır.
Bayram İkramiyesi İçin Artış Çalışmaları
Geçen yıl 3 bin TL’ye çıkarılan bayram ikramiyesinin, Ramazan ve Kurban bayramlarında toplam 6 bin TL olarak ödenmesi, bu yıl yüzde 50 artışla 4 bin 500’er liradan toplam 9 bin TL’ye yükseltilmesi üzerinde durulan formüllerden biridir. Bayram ikramiyesi için yasa değişikliği konusunda Hazine ve Maliye, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (SBB) ile SGK tarafından başlatılan ortak çalışmada, 1000-1500 TL arasındaki artışların bütçeye getireceği yük değerlendirilmektedir.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulacak alternatifler üzerinden nihai karar verilecek ve bu karar, AKP Grubu tarafından şubat ortasında yasa teklifi olarak TBMM’ye sunulacak; böylece mart sonundaki Ramazan Bayramı’na yetiştirilmesi hedeflenmektedir.
News
