ABD Başkanı Trump’ın savaş söylemlerini sürdürmesi, yatırımcıları etkilemeye devam ederken petrol fiyatlarında yeniden bir yükseliş görüldü. Ancak enerji analistleri ve ticaret uzmanlarının verdiği bilgiler, sahada yaşanan gerçeklerle bu beyanların uyuşmadığını gösteriyor. Yaklaşık iki hafta önce yapılan iyimser açıklamaların ardından fiyatlar düşmezken, piyasalar savaşın ekonomik etkilerinin derinleştiğini düşünmeye başladı. İranlılar bu söylemi satın almıyor ifadesi, söz konusu tutumun yatırımcı güvenini zayıflattığını gösteriyor. Çarşamba günü İran’a yönelik iddialar piyasada pek karşılık bulmasa da petrol fiyatları son karşılaştırmalarda %11’in üzerinde yükseldi ve galon başına yaklaşık 4 dolar sınırına yaklaştı.
Enerji sektörü uzun vadeli bir krize hazırlık yapıyor temasını taşıyan analizler, savaşın ne zaman biteceğinden bağımsız olarak küresel stoklarda geri dönüştürülemeyen zararların oluştuğunu söylüyor. Hürmüz Boğazı krizi, İran’ın bölgedeki kontrolünü sürdürüyor olmasının küresel ekonomiye etkisini gösterdi ve üretim tesislerinin normale dönmesinin aylar alabileceği belirtiliyor. Enflasyon baskısının yaygınlaşması, gübreden uçak biletlerine kadar her alanda maliyetleri artırıyor ve bu durum dünya genelinde hissediliyor.
Fiyatlar için gelecek projeksiyonları sınırları zorlayabilir: savaşın hemen sona ermesi durumunda bile piyasalara dönmenin uzun zaman alacağı öngörülüyor. Moody’s Analytics’ten Mark Zandi, savaş öncesi seviyelere dönmenin bu yıl içinde veya birkaç yıl sürebileceğini ifade ediyor. Güçlü bir belirsizlik imgesiyle karşı karşıya olduğumuz bu süreçte Beyaz Saray’ın enerji güvenliğini konuştuğu açıklanıyor; fakat özel görüşmelerde Amerikan şirketlerine yeni petrol kaynakları için baskı yapıldığına dair iddialar söz konusu ve somut bir çözüm henüz ortaya çıkmış değil.
En kötü senaryo: Hürmüz üzerinden İran’ın enerji altyapısına yönelik müdahale durumunda, dünya petrol arzında İran’ın yaklaşık beşte bir payına sahip olması nedeniyle arzın tamamen bozulması riski bulunuyor. Bu senaryo petrol varil fiyatını 90 doların üzerine taşıyabilir ve daha da kötüsü bazı enerji ticaret akışlarının tamamen sekteye uğraması muhtemel görünüyor. Uzmanlar, böyle bir adımın küresel enerji piyasalarını tarihte görülmemiş seviyelere taşıyabileceğini belirtiyorlar.
News
