Son dönemde akaryakıt fiyatlarındaki oynaklık, Türkiye’de yeniden eşel mobil sistemi tartışmalarını gündeme getirdi. Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki yükselişin pompa fiyatlarına etkisinin sınırlı kalması hedeflenen bu mekanizma, tüketici için indirim etkisi yaratmayı amaçlıyor.

Eşel mobil sistemi nedir? Sistemin amacı, yükselen fiyatların baskısını azaltmak için vergi üzerinden bir denge kurmaktır. Döviz ve petrol fiyatlarındaki artışlar, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden yapılacak indirimle karşılanır ve böylece pompa fiyatlarındaki artışın büyüklüğü sınırlı kalır. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıklamalarına göre, jeopolitik gelişmeler nedeniyle petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon ve vatandaş bütçesi üzerindeki etkisini hafifletmek için geçici bir uygulama olarak devreye alınması planlanmıştır. Söz konusu karar, 2 Mart tarihiyle ilişkilendirilmiştir. Bu kapsamda petrol ürünlerinde fiyat artışı yaşayan durumlarda artışın yüzde 75’ine kadar olan kısmı ÖTV indirimiyle karşılanır. Böylece pompa fiyatlarındaki zamlar daha kontrollü bir şekilde tüketiciye yansıtılır.
Eşel mobil nasıl uygulanır? Uygulama kapsamında benzin için litre başına 14,8277 TL, motorin için litre başına 13,9006 TL ve LPG için kilogram başına 11,3830 TL’ye kadar ÖTV indirimi uygulanabilecektir. Bu düzenleme, fiyat artışlarının büyük kısmının vergi indirimiyle dengelenmesini hedefler.
Fiyatlar düşerse sistem nasıl çalışır? Fiyatlar azaldığında ise düşüşün %75’ine kadar ÖTV artışı yapılabilir; ancak bu artış, 2 Mart tarihindeki ÖTV düzeyini geçemeyecektir. ÖTV indirimi ve KDV uygulamasıyla fiyatlar nasıl etkilenir? Sistemin amacı, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki artışların akaryakıt ve LPG fiyatlarına olan yansımalarını sınırlı tutarken tüketicilere fiili bir indirim sağlayabilmektir.