FAO, küresel gıda piyasalarındaki fiyat hareketlerini yakından izleyen ve aylık olarak güncellenen FAO Gıda Fiyat Endeksi’nin temmuz ayı sonuçlarını duyurdu. Bu ayki değerlendirmede, endeks önceki aya kıyasla %1,5 oranında artarak 130,1 puana ulaştı. Bu artışta, özellikle uluslararası et ve bitkisel yağ fiyatlarındaki ciddi yükselişler belirleyici oldu. Yine de, endeks, Mart 2022’deki en yüksek seviyelerin yaklaşık %18,8 altında kalmaya devam ederken, 2024 yılı seviyelerinden ise %7,6 daha yüksek seyrediyor. Bu durum, fiyatların halen yüksek seviyelerde olduğunu gösteriyor ancak önemli ölçüde gerilediğini de ortaya koyuyor.
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi ise, temmuzda %7,1 oranında bir yükseliş gerçekleştirerek 166,8 puanla son üç yılın en yüksek seviyesine çıktı. Palm yağı, soya yağı ve ayçiçek yağı fiyatlarındaki bu ani artış, küresel talepteki güçlü yükselişi ve salınımlı rekabet ortamını yansıtıyor. Palm yağı fiyatlarındaki artış, özellikle Asya’daki yüksek talep ve Asya’nın önde gelen üreticisi Endonezya ile Malezya arasındaki rekabet artışından kaynaklanıyor. Aynı zamanda, ayçiçek yağı fiyatlarındaki artış, Karadeniz Bölgesi’ndeki ihracat arzındaki daralma ve stokların azalmasıyla desteklenirken, kolza yağı fiyatları ise Avrupa’daki yeni ürün arzının yetersizliği nedeniyle düşüş gösterdi.
Et Fiyat Endeksi ise, temmuz ayında %1,2 oranında artış kaydederek 127,3 puana çıktı ve bu, yeni rekor seviyeleri temsil ediyor. Özellikle Çin ve ABD’deki güçlü ithalat talebinin de katkısıyla, sığır ve koyun eti fiyatlarında belirgin bir yükseliş yaşandı. Bu gelişmeler, küresel et piyasalarındaki hareketliliğin sürdüğünü ve talebin yüksek kalmaya devam ettiğini gösteriyor.
TEREYAĞI FİYATLARI ise, dikkat çekici bir şekilde rekor seviyeye ulaşarak piyasaları şaşırtmaya devam ediyor.
FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi ise, temmuzda %0,1 oranında gerileyerek 155,3 puana düştü. Bu düşüş, Nisan 2024’ten sonra kayda alınan ilk azalma oldu. Tereyağı ve süt tozu fiyatlarındaki bu azalma, Asya’dan gelen arz fazlası ve zayıf ithalat talebinin etkisiyle gerçekleşti. Buna rağmen, Avrupa Birliği’ndeki ihracat arzında azalma ve Asya ile Yakın Doğu pazarlarındaki güçlü talep, uluslararası peynir fiyatlarının yükselmeye devam etmesine neden oluyor. Piyasalardaki bu farklılıklar, bölgesel arz ve talep dinamiklerinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Tahıl Fiyat Endeksi ise, temmuz ayında %0,8 oranında azalarak 106,5 puana geriledi. Özellikle buğday ve sorgum fiyatlarındaki düşüşler, mısır ve arpa fiyatlarındaki artışları dengeledi. Kuzey Yarımküre’deki taze mevsimlik buğday hasadı, fiyatlarda aşağı yönlü baskı yaratırken; Kuzey Amerika’daki bazı bölgeler ise ilkbahar mahsulleriyle ilgili olumsuz hava koşullarına rağmen fiyatların stabil kalmasına veya hafif yükselmesine neden oldu. Bu denge, küresel tahıl piyasasında karışık bir görünüme işaret ediyor.
Şeker Fiyat Endeksi ise, temmuzda aylık bazda %0,2 oranında azalarak 103,3 puana geriledi. Bu, fiyatların ardışık beşinci ayda da düşüş trendinde olduğunu gösteriyor. Küresel üretimde, özellikle Brezilya, Hindistan ve Tayland gibi büyük üretici ülkelerdeki toparlanma beklentileri, şeker fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor. Ayrıca, küresel şeker ithalatında görülen artışlar, arz fazlası endişelerini hafifleterek fiyatlarda kısmi istikrar sağlıyor. Ancak, piyasalardaki kısa vadeli gelişmeler ve bölgeler arası arz talep dengeleri, fiyatların hareketine doğrudan etki etmeye devam ediyor.