Farelerin Tehditlere Tepkisi: Minnesota Üniversitesi’nde Yapılan Araştırma
Minnesota Üniversitesi’nde (ABD) bir araştırma ekibi, yiyecek arayışında olan ve tehditlerle karşılaşan fareler üzerinde ilginç bir deney gerçekleştirdi. Bu deneyde, farelerin tehdit altında kaldıktan sonra geri döndüklerinde davranışlarını analiz ederek beyinlerindeki belirli bölgelerde meydana gelen değişiklikleri incelediler. Araştırma, farelerin tehditlere nasıl yanıt verdiğini ve beyin aktivitelerinin bu yanıtlarla nasıl ilişkilendirilebileceğini anlamayı amaçlıyordu.
Aristegui Noticias’ta yer alan ve Plos dergisinde yayımlanan bu çalışmaya göre, farelerin beynindeki özel hücrelerin, olumsuz deneyimlerden sonra kaçınılması gereken yerleri işaretlediği ve farelerin bu yerlerden uzaklaştıktan sonra bile bu bölgeleri düşündükleri ortaya kondu. Araştırma, farelerin tehditkar durumlara karşı nasıl bir nörolojik haritalama yaptığını ve bu haritalamanın gelecekteki davranışlarını nasıl şekillendirdiğini anlamamıza yönelik önemli bulgular sağladı. Bu keşif, kaygı ve stres gibi psikolojik bozuklukların beyindeki izlerini daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir.
Olumsuz Sonuç Olasılıkları ve Kaçınma Davranışı
Kaygının nedenleri üzerine pek çok farklı teori bulunmaktadır. Bunlardan biri, bir hedefe ulaşma arzusunun olumsuz sonuçlarla karşılaştırıldığında ortaya çıkan “yaklaşma-kaçınma çatışması” olarak bilinen psikolojik bir olgudur. Bu durum, bireyin bir yandan istediği hedefe ulaşma isteği ile motive olurken, diğer yandan bu arzunun olası negatif sonuçları karşısında kaygı duyduğu bir çatışma halidir. Bu süreç, kaygının nasıl oluştuğunu ve bireylerin karar alma süreçlerini anlamamız açısından kritik bir kavramdır.
Bu çatışmanın nörolojik temelini incelemek amacıyla araştırmacılar, L şeklindeki bir yolun sonunda yiyecek arayan fareler üzerinde bir deney gerçekleştirdi. Farelerin bir kısmı, yolun L köşesinde gizlenmiş bir şekilde bırakıldı. Araştırmacılar, bu farelere zaman zaman bir yırtıcı hayvana benzeyen bir robot ile saldırarak, saldırı simülasyonu gerçekleştirdiler. Robot, kuyruğunu hareket ettirerek ve pençelere benzer hareketler sergileyerek fareleri tehdit etti. Bu deney, farelerin tehditlere nasıl tepki verdiğini ve bu tür olumsuz deneyimlerin beyinlerinde nasıl bir etki bıraktığını gözlemlemeyi amaçladı.
Tehdit Anında Davranış Değişiklikleri
Deneyin ardından fareler, araştırmacıların robotla ilişkilendirdiği endişeye bağlı olarak kaçınma davranışları sergilemeye başladılar. Bu davranışlar arasında tereddüt etme ve güvenli bir yere kaçma gibi tepkiler yer aldı. Bazı farelere, belirli bir yeri ziyaret ettiklerinde etkinleşen “yer hücreleri” adı verilen nöronları izlemek için, beynin öğrenme ve hafıza ile ilişkili olan hipokampüse sondalar yerleştirildi. Bu işlem, farelerin öğrendikleri ve hatırladıkları bilgileri nasıl işlediklerini anlamaya yönelik nörolojik bir gözlem sürecini içeriyordu.
Araştırmacılar, farelerin beynindeki nöronların aktivitesini inceleyerek, hangi nöronların yiyeceğin konumuyla ve hangilerinin robotun konumuyla ilişkili olduğunu belirleyebildiler. Tehdit edildikten sonra bazı farelerin yiyeceğe yaklaşmada tereddüt ettikleri gözlemlendi; bu durumda, robotun ve yiyeceğin konumuyla ilişkili yer hücrelerinde belirgin bir aktivite artışı görüldü. Araştırmacılar, bu davranışın, yiyeceği arzulamak ile saldırganla ilgili kaygılar arasında bir yaklaşma-kaçınma çatışmasını yansıttığını düşünüyor.
Ayrıca, farelerin tehdit anında yönlerini değiştirdiği ve saldırıdan kaçmaya çalıştığı durumlarda, aktif olan yer hücrelerinin çoğunlukla robotun konumuyla ilişkilendirildiği gözlemlendi. Normalde yer hücreleri, yalnızca ilgili konum hayvanın tam önünde olduğunda aktif olur; ancak kaçan farelerde, robotla ilişkili yer hücrelerinin hala aktif olduğu görüldü. Kaygı, hipokampus ve yer hücrelerinin yer aldığı ve zihinsel temsilleri hayal etme yeteneği ile bağlantılı bilinen bir durumdur.
Araştırmacılar, farelere anti-anksiyete ilacı olan diazepam uyguladıklarında, kaygıyla ilişkili davranışların belirgin bir şekilde azaldığını fark ettiler. Bu ilaç, hipokampal aktiviteyi değiştirerek, anksiyete davranışlarıyla ilişkili sinirsel kalıpları azalttı. Yazarlar, gelecekteki olumsuz sonuçların zihinsel temsillerini oluşturmanın, geleceğe yönelik kaygıyı artırdığına dikkat çekiyor. Yiyecek kaynağını koruyan yırtıcı hayvan benzeri bir robotla karşılaşan fareler, robotun konumuna dair yeni zihinsel temsiller geliştirdiler; bu durum, farelerin yiyecek aramadan önce robotun nerede olduğunu geçici olarak düşünmelerine yol açtı.
News
