Fitoenin: Cilt ve Vücut Sağlığı Üzerindeki Etkileri
Fitoen, günümüze kadar üzerinde yeterince araştırma yapılmamış bir bitki kimyasalıdır. Ancak, cilt dahil olmak üzere vücudun birçok dokusunda doğal olarak bulunan bu bileşiğin, tüketildiğinde sağlık açısından önemli faydalar sağladığı ortaya çıkmıştır.
ALZHEİMER RİSKİNİ AZALTIYOR
İspanya’nın Sevilla Üniversitesi ve İngiltere’deki Kent Üniversitesi’nden bilim insanları, domates, havuç, kayısı, kırmızı biber, portakal, mandalina ve çarkıfelek meyvesinde yaygın olarak bulunan fitoeni, Caenorhabditis elegans (C. elegans) adı verilen minik solucanlar üzerinde test etmişlerdir. Araştırma, fitoenin Alzheimer hastalığı riskini azaltabileceğini ve uzun ömürlülüğü artırabileceğini göstermiştir. Ancak, bu bulguların insanlarda da benzer etkilere yol açıp açmadığını doğrulamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
ALZHEİMER EN ÇOK ÖLDÜREN HASTALIKLAR ARASINDA
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre, Alzheimer hastalığı Amerika Birleşik Devletleri’nde yedinci en yaygın ölüm nedenidir. 2020 yılında bu hastalık, 6,9 milyon Amerikalının hayatını kaybetmesine sebep olmuştur; bu rakamın 2060 yılına kadar 14 milyona ulaşması beklenmektedir. Demansın en yaygın formu olan Alzheimer, hafıza kaybı, kafa karışıklığı, yargılama bozukluğu, eşyaların kaybolması ve ruh hali değişiklikleri gibi belirtilerle kendini göstermekte ve halen tedavi edilemeyen bir hastalıktır.
Kent Üniversitesi’nden biyolog ve çalışmanın ortak yazarı Marina Ezcurra, “Tarihsel olarak, bitkilerin ürettiği lif ve vitaminlerin sağlık yararlarına odaklanıldı, ancak bitkilerin sağlığımızı etkileyen binlerce molekül ürettiğini anlamaya başlıyoruz. Artan insan nüfusu ve değişen iklim koşullarıyla birlikte yeterli bitkisel gıda üretmek giderek zorlaşıyor. Bir alternatif olarak denizlerde, akarsularda ve göllerde doğal olarak yetişen algler öne çıkıyor. Özellikle mikroalgler, sürdürülebilir bir şekilde yetiştirilebilir ve sağlık üzerindeki etkilerine dair artan kanıtlar mevcuttur. Bu çalışmada, mikroalglerden elde edilen bileşiklerin sağlık etkilerini daha iyi anlamak istedik.” şeklinde açıklama yapmıştır.
SOLUCANLAR ÜZERİNDE DENEDİLER
Sevilla Üniversitesi’nden Profesör Antonio Jesús Meléndez Martínez liderliğindeki araştırma ekibi, fitoen ve yüksek fitoen seviyeleri içeren iki farklı mikroalg özütünü, toprak ve kompostta yaşayan, bir tuz tanesinden daha küçük olan C. elegans solucanları üzerinde test etmiştir. Ezcurra, “C. elegans kullanarak insan deneylerinin maliyetini, zamanını ve karmaşıklığını aşabiliriz; ayrıca fareler ile yapılan deneylerin etik ve düzenleyici zorluklarından kaçınmış oluruz” diye belirtmiştir. “C. elegans ile çalışmak hem ekonomik hem hızlıdır; ayrıca daha etik ve sürdürülebilir bir yöntemdir. Bu solucanların genetik yapıları insanların genleriyle büyük oranda benzerlik göstermektedir, bu nedenle sağlık ve yaşlanma araştırmaları için mükemmel bir modeldir.” ifadelerini eklemiştir.
Bilim insanları, fitoenin C. elegans’ın yaşam süresini %10 ila %18,6 oranında uzatmaya yardımcı olduğunu ve amiloid plakların neden olduğu zararı ise %30 ila %40 oranında azalttığını ortaya koymuştur.
News
