Birleşik Devletler’in, Gazze üzerinde savaşın sona erdirilmesi ve Filistin Devleti yolunun açılmasına yönelik bir öneriyi bazı Arap ve Müslüman liderlerle yapılan görüşmelerin ardından paylaştığı bildirildi. Planın ana hatları, Hamas’ın esirler dahil olmak üzere karşılıklı güven süreçlerini ve Gazze’ye insani yardım akışını güvence altına almayı hedefliyor.
Günlük yardım kapasitesi açısından, Gazze’ye günde 600 kamyon yardımın geçişine izin verileceği ve altyapının yeniden inşası için uluslararası bir ekonomik kalkınma programı başlatılacağı belirtiliyor. Yardımlar BM, Kızılay ve bağımsız kuruluşlar aracılığıyla dağıtılacak; yönetim ise Hamas’tan bağımsız, Filistinli teknokratlardan oluşan bir geçiş hükümeti tarafından yürütülecek.
Güvenlik ve istikrar gücü kurularak Gazze’de güvenliği sağlamak amacıyla uluslararası bir istikrar gücü ve filistinli polis gücünün oluşumu üzerinde çalışmalar yürütülecek. Bu çerçevede, Gazze’nin ilhak edilmeyeceği, mevcut işgal bölgelerinin kademeli olarak uluslararası mekanizmalara devredileceği ve Katar’ın arabuluculuk rolünün saygı göreceği kaydediliyor.
Plan, taraflara barış içinde bir arada yaşama vizyonunu destekleyen adımları içeren kapsamlı bir yol haritası olarak sunuluyor. Aşağıda belirtilen madde madde özet, Gazze planının temel hatlarını oluşturuyor.
Gazze planı maddeleri şu şekilde özetlenebilir:
- Gazze, radikalleşmeyi ortadan kaldıran ve komşularına tehdit oluşturmayan bir bölge olarak yapılandırılacaktır.
- Yeniden yapılanma, Filistinli halkın yararına hızlandırılacaktır.
- İsrail ve Hamas bu öneriyi kabul ederse çatışmalar sona erecek, İsrail ordusu saldırılarını durduracak ve Gazze Şeridi’nden çekilmeye başlayacaktır.
- Anlaşmanın kamuoyuna kabul edilmesinden sonraki 48 saat içinde esirler iade edilecek.
- İspat edilen esirlerin iadesinden sonra, İsrail büyük ölçüde serbest bırakılan Filistinli esirler ve Gazze’den esir olanlar da dahil olmak üzere daha geniş bir esir değişimini gerçekleştirecektir; ayrıca bazı Filistinli cenazeler teslim edilecektir.
- Esirler iade edildikten sonra, barış için taahhüt eden Hamas üyeleri affedilecek; Gazze’den ayrılmak isteyenler güvenli geçiş hakkına sahip olacaktır.
- Gazze’ye Ocak 2025’teki anlaşmanın ötesinde insani yardım girişi başlayacak, günlük 600 kamyon ile kritik altyapı ve enkaz temizleme ekipmanlarının girişine izin verilecektir.
- Yardımlar, her iki tarafın müdahalesi olmaksızın BM, Kızılay ve bağımsız uluslararası kuruluşlar tarafından dağıtılacaktır.
- Gazze, geçici bir teknokratlar hükümeti tarafından yönetilecek; yeni uluslararası bir denetim kurumu hükümeti denetleyecektir; Filistin Yönetimi reform programını tamamlayana kadar Gazze’nin yeniden-inşası için finansman çerçevesi oluşturulacaktır.
- Gazze’nin yeniden inşası için deneyimli uzmanların dahil edildiği bir ekonomik plan geliştirilecek ve yatırımları çekme hedefiyle hareket edilecektir.
- İndirimli gümrük tarifeleri ve erişim oranlarıyla bir ekonomik bölge kurulacaktır.
- Gazze’den gönüllü olarak ayrılmayı tercih edenler için güvenli dönme imkanı sağlanacaktır; kalıcı olarak kalmayı isteyenler için sürdürülebilir gelecek arayışı teşvik edilecektir.
- Hamas, Gazze’nin yönetiminde hiçbir rol oynamayacak; tüneller ve güvenlik altyapısına ilişkin taahhütler yeniden gözden geçirilecek ve askeri altyapının yıkımı ile yeniden inşası durdurulacaktır.
- Güvenlik garantileri, bölgesel ortaklar tarafından sağlanacak ve Gazze’nin güvenliğini temin etmek için uluslararası destek verilecektir.
- ABD, Arap ülkeleri ve uluslararası ortaklar ile birlikte geçici bir uluslararası istikrar gücü kurarak Gazze’nin güvenliğini denetleyecektir; bu güç uzun vadeli bir iç güvenlik organı olarak Filistin polis gücünü de eğitecektir.
- İsrail, Gazze’yi işgal veya ilhak etmemeyi taahhüt edecek ve bölgede güvenlik istikrarı sağlandıkça mevcut toprakları kademeli devredecektir.
- Hamas öneriyi geciktirir veya reddederse, öneri terörden arındırılmış bölgelerde uygulanacak ve İsrail ordusu bu bölgeleri uluslararası güçlere devredecektir.
- İsrail, Katar ile gelecekte saldırı düzenlememeyi kabul eder; ABD ve uluslararası toplum Doha’nın arabuluculuk rolünü tanır.
- Nüfusu radikalleşmeden uzak tutmak için dinlerarası diyalog ve zihinleri değiştirmeye yönelik bir süreç kurulacaktır.
- Gazze’nin yeniden inşası ilerledikçe Filistin Devleti’nin kurulması için güvenilir bir yolun şartları oluşabilir.
- ABD, barış içinde bir arada yaşam için siyasi ufku belirlemek amacıyla İsrail ile Filistinliler arasında diyalog başlatacaktır.
News
