Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), dijitalleşen ekonomide artan e-ticaret faaliyetleri ve sanal POS sistemleri kullanımıyla bağlantılı vergi kaçaklarını önlemek amacıyla kapsamlı bir çalışma başlattı. Bu kapsamda, 2020-2024 yılları arasında sanal POS aracılığıyla gerçekleştirilen satışların vergilendirilmesi ve vergi mükellefiyetlerinin tespiti hedefleniyor.
GİB, ödeme ve elektronik para kuruluşlarının Bakanlık veri tabanına ilettiği bilgileri detaylı analizler ve bankaların sağladığı veri uyumlulaştırma süreçleri ile karşılaştırdı. Bu sayede, yüksek riskli mükellefler belirlenerek, gelirlerini beyan etmeyen veya eksik bildiren toplam 4.095 mükellef tespit edildi. Söz konusu mükelleflerin, yaklaşık 37 milyar liralık hasılatı gizlediği ortaya çıktı.
Farklı Sektörlerdeki Kayıp ve Gizlenen Gelirler
İncelenen sektörler arasında özellikle tekstil ve hazır giyim, bilgisayar sarf malzemeleri, telefon ve aksesuar ticareti ile bilgisayar programlama hizmetleri öne çıktı. Bu sektörlerde faaliyet gösteren birçok mükellefin, faaliyetleri kapsamında elde ettikleri kazancı gizledikleri belirlendi. Ayrıca, analizler sırasında, vergi kaydı olmayan bir kişinin 2024 yılında sanal POS üzerinden toplamda 2.284 işlem yaptığı ve yaklaşık 67 milyon lira gelir elde ettiği tespit edildi. Bu kişi, internet üzerinden perakende bilgisayar sarf malzemeleri satışı yaparken, hakkında yasal işlemler başlatıldı.
Gönüllü Uyum ve İzaha Davet Süreci
GİB, vergi kayıplarını minimize etmek ve kayıt dışı ekonomiyi azaltmak amacıyla “gönüllü uyum ve izaha davet” mekanizmasını devreye soktu. Bu kapsamda, vergi mükellefiyeti olmayanlar, beyanname vermeyen veya eksik bildirim yapan kişiler, cezai yaptırımlar uygulanmadan önce bilgilendirilerek, kendi istekleriyle gelirlerini beyan etmeye davet ediliyor. Beyanlarını düzenleyen mükellefler, daha hafif cezalarla karşılaşırken, bu çağrıya cevap vermeyen ve gelirlerini gizlemeye devam edenler hakkında vergi incelemesi ve cezai işlemler başlatılacak.
Başkanlık, bu sürecin ilk aşamasında, özellikle e-ticaret gelirlerini gizlediği tespit edilen 561 mükellef üzerinde çalışmalarına başladı.
Ceza ve Denetim Mekanizmaları
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, dijital teknolojilerin ve sistemlerin kullanımıyla vergi kaçaklarının izlenmesinin çok daha etkin hale geldiğine vurgu yaptı. Şimşek, “Sadece sahada değil, teknolojiyi etkin kullanarak kayıt dışı ekonomiye karşı mücadelemizi sürdürüyoruz. Sanal POS ve diğer dijital ödeme sistemleri üzerinden gelir elde eden herkes, yasal yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda. Öncelikle mükellefleri gönüllü uyum sürecine dahil ediyoruz. Uyumsuz olanlar ve gelirlerini gizleyenler için ise ceza mekanizmaları devreye alınacaktır.” ifadelerini kullandı.
News
