İBB’ye bağlı İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) “Kent Gündemi Serisi”nin son raporu ”Enflasyonun Sofra Hali: Türkiye’de ve İstanbul’da Gıda Enflasyonu” yayınlandı. Raporda gıda enflasyonunun Türkiye ve İstanbul’daki yansımaları incelendi. Hazırlanan rapor kapsamında gıda enflasyonuna dair öne çıkan veriler şu şekilde özetlendi:
- Seçili ürünlerin üreticiden pazara ulaşımındaki fiyat değişimi ortalama 2 kat olurken, markette bu değişim 2,4 kat olmuştur.
- 2017-2018 döneminde kişi başı tüketilen sebze miktarı 283.1 kg iken, bu miktar 2022 – 2023 döneminde 261.7 kg’ye düşmüştür.
- 2010 yılında nüfusun yüzde 69.4’ü her gün en az bir kere sebze veya salata tüketirken bu oran 2022 yılında yüzde 41.2’ye düşmüştür.
Gıda Fiyatlarındaki Artışlar
2010’da nüfusun yüzde 57’si her gün bir kere veya daha fazla meyve tüketirken bu oran 2022 yılında yüzde 36.5’e düşmüştür. Ocak 2021’den Ocak 2024’e geçen süreçte, Türkiye’de gıda fiyatlarında ciddi artışlar yaşanmıştır:
- Ortalama tavuk fiyatı 15.86 TL’den 79.23 TL’ye
- Dana eti fiyatı 61.14 TL’den 414.82 TL’ye
- Kuzu eti fiyatı 83.2 TL’den 458.36 TL’ye çıkmıştır.
Gıda Ürünlerindeki Dramatik Fiyat Artışları
İPA Başkanı Buğra Gökce, araştırmanın sonuçlarını değerlendirirken şu bilgileri paylaştı:
“1.88 Kuruş Olan Soğan 17 TL’ye Çıktı”
“Ocak 2021 tarihinde pazarda 1 kg soğan 1 lira 88 kuruşken, Ocak 2024’te 17 lira oldu. Aynı dönemde 1 kg patatesin fiyatı 1 lira 88 kuruştan 21 liraya, domatesin kilosu da 5 liradan 34.9 liraya çıktı. Yüksek enflasyon nedeniyle bakliyat fiyatları da cep yakmaya başladı. Ocak 2021 tarihinde pazarda 1 kilo pirinç 7.6 lirayken Ocak 2024’te 1 kg pirinç 48.5 liraya ulaştı. Bu dönemde nohutun kilosu 10.3 liradan 76 liraya, kuru fasulyenin kilosu 13.7 liradan 84 liraya ulaştı. 2024 yılında et ürün gruplarında yıllık fiyat artışı bir önceki yıla göre yüzde 107.79 oranında artış gösterdi”
“Asgari Ücret Sadece Gıda Masrafına Yetiyor”
Önceki yıla göre dışarıda yemek yemenin maliyetinin yüzde 106.5 oranında arttığını belirten Gökce, “Dünya Bankası araştırmasına göre nominal gıda enflasyonunun en yüksek olduğu ülkeler arasında Türkiye bulunmaktadır. 4 kişilik bir aile için açlık sınırı 16 bin 646 liraya ulaştı. Bu sınır ailenin sadece gıda masraflarından oluşuyor. Yani asgari ücret bir ailenin yalnızca gıda masraflarını karşılayacak düzeyde” dedi.
News
