Göcek Tüneli’ni işleten firmanın, devletin kendi imkanlarıyla inşa ettiği tüneli bonus gibi bedavaya alıp üzerine işletme süresini uzattırması, yap-işlet-devret (YİD) modelindeki gizli sözleşmelere dair endişeleri artırıyor. Göcek Tüneli İnşaat ve Taahhüt AŞ’nin eski Yönetim Kurulu Başkanı Necmettin Aydın, “Sözleşme gereği haklı olsak da halkın yararını düşünerek işletme süremizden 6 yıl 20 gün feragat ettik” diyerek iki tüneli de 31 Aralık 2025’te devredeceklerini açıklamıştı. Ancak sonrasında gelişen olaylarla birlikte, devir tarihi 20 Mayıs 2030’a ertelendi. Bu gizli ertelemenin, sözleşmelerdeki ‘firmalara avantaj sağlayan’ gizli maddelerden kaynaklandığı iddia ediliyor.
DEVİR 2030’A KALDI
Göcek Tüneli, başlangıçta 20 Ocak 2032’ye kadar firmanın işletmesinde kalacak ve ardından devlete devredilecekti. Ancak 2018’deki Cumhurbaşkanı kararıyla, devir işleminin 31 Aralık 2025’e çekileceği müjdesi verildi. Bu indirime karşılık olarak, devletin 16.5 milyon dolara (bugünkü fiyatlarla 590 milyon TL) yaptırdığı ikinci tünelin firmanın kullanımına verileceği duyuruldu. Herkes, bedava geçiş için 2025 sonunu beklerken, SÖZCÜ devir tarihinin 20 Mayıs 2030’a ertelendiğini kamuoyuna açıkladı. Bu sürpriz erteleme, Göcek Tüneli sözleşmesinin başından itibaren halkın menfaatine değil, firmanın çıkarına yapıldığı yönündeki eleştirileri yeniden gündeme getirdi.
Uzmanlar, firmanın eski yöneticisi Necmettin Aydın’ın 2018’de yaptığı açıklamada, “Elimizde bizim haklılığımızı içeren sözleşme var” sözlerine dikkat çekerek, YİD sözleşmelerinin halka açıklanmasını ve firma yararına olan maddelerin ayrıştırılmasını önerdiler.
Gizli Sözleşmede Neler Var?
YİD sözleşmelerinde, devleti ve halkı bağlayan, geleceği ipotek altına alan hangi maddelerin bulunduğu hakkında bilgi verilmemesi, halkın en büyük kaygılarından biri. Bu nedenle, Göcek Tüneli’nin devrinin hangi sözleşme maddesi nedeniyle uzatıldığı, devletin milyon dolarlık tüneli niçin şirkete vermek zorunda kaldığı gibi sorular yanıtsız kalıyor. Ayrıca, devletin yaptığı ikinci tünelin sözleşmeye dahil olup olmadığı, tüneli kimin yapması gerektiği, kimin işleteceği ve paralı olup olmayacağı gibi kritik konular da halktan gizleniyor.