Şempanzelerin Ekmek Meyvesi Paylaşımı ve Alkol İçeriği
Guinea-Bissau’nun Cantanhez Ulusal Parkı’nda, hareket sensörlü kameralar aracılığıyla yapılan uzun süreli gözlemler sonucunda, şempanzelerin büyük ve lifli yapısıyla tanınan ekmek meyvesini paylaşırken kaydedilen 10 farklı an ortaya çıkarıldı. Bu meyvelerden bazıları fermente olmuş ve alkol içermekteydi. Ölçümler, en yüksek alkol oranının %0.61 seviyesinde olduğunu gösterdi. Araştırmacı Anna Bowland, insanların alkol tükettiğinde dopamin ve endorfin salgısı yoluyla mutluluk ve rahatlama hissettiğine dikkat çekerek, şempanzelerin de benzer bir mekanizmayla bu etkiden fayda sağlayıp sağlamadığını sorguladı.
Bowland, “İnsanlarda alkol paylaşımı, sosyal bağları güçlendiren önemli bir davranış biçimi olarak görülür. Şimdi ise şempanzelerin de fermente meyveleri yiyip paylaştığını ve bu davranışın sosyal bağları kuvvetlendirmede rol oynayabileceğini biliyoruz” dedi.
Sosyal Anlam ve Paylaşım Davranışlarının Özel Durumu
Çalışmadaki dikkat çekici başka bir nokta ise, şempanzelerin bu meyveyi her zaman paylaşmamasıydı. Bu durum, fermente meyve paylaşımının sadece beslenme ihtiyacından öte, özel bir sosyal anlam taşıyabileceğini düşündürüyor. Kimberley Hockings, bu davranışın şempanzeler için önemli olası bir iletişim ve bağ kurma biçimi olabileceğini belirtti. “Her gün kilogramlarca fermente meyve tüketebiliyorlar ve bu davranışın etkisi, bizim hafif biranın yudumlanmasına benzeyebilir” diye ekledi.
2015 yılında yayımlanan öncü bir çalışmada, aynı araştırma ekibi, bazı şempanzelerin insanların ürettiği palmiye özsuyunu çaldığını ve içtiğini belgeledi. Bu çalışmada, içki içtikten sonra bazı bireylerin davranışlarında değişiklikler gözlemlenmiş, örneğin başkalarının gece yuva kurmasına engel olmaya çalıştıkları fark edildi. Ancak, yeni yapılan araştırma uzmanları, ekmek meyvesinden sarhoş olmanın şempanzelerin hayatta kalma şansını artırmayacağını, daha çok sosyal bağların güçlenmesine hizmet ettiğini öne sürüyor.
Yapılan Gözlemler ve Sonuçlar
Paylaşım davranışları, yaş ve cinsiyet fark etmeksizin gözlemlendi. Örneğin, iki yetişkin dişi şempanze, Chip ve Até, daha büyük bir meyve yerine fermente olmuş, daha küçük parçaları tercih etti. Diğer yandan, Mandjambé ve Gary isimli iki yetişkin erkek, olgun meyveler için rekabet etti ve sonunda herkes fermente meyveden bir parça almayı başardı. Bu ilginç davranışlar, Current Biology dergisinde yayımlanan araştırmanın temel bulgularını oluşturuyor.
Çalışmada, ayrıca şu soruya da vurgu yapılıyor: “İnsanlarda ziyafet kültürünün evrimsel kökenleri, ortak bir ataya mı dayanıyor?” Hockings, daha fazla gözlem ve araştırma gerektiğini belirterek, bu bulguların “ziyafet ve paylaşma davranışlarının evrimsel kökenleri” üzerine yeni araştırma alanları açabileceğini vurguladı.
News
