Güneş Maksimumu ve Etkileri
NASA’nın Uzay Hava Programı Direktörü Jamie Favors, güneş maksimumunun yaşandığı dönemlerde güneş lekelerinin ve genel güneş aktivitelerinin sayısının belirgin bir şekilde arttığını ifade etti. Bu artış, Güneş’i detaylı bir şekilde incelemek için önemli bir fırsat sunarken, aynı zamanda Dünya üzerindeki etkilerini de beraberinde getiriyor. Uzmanlar, insanların sağlığı üzerinde doğrudan bir tehdit olmadığını belirtirken, internet kesintileri ile ilgili acil uyarılarda bulunuyorlar. NASA, bu güneş maksimumunun yaklaşık 12 ay daha devam edebileceği uyarısında bulundu.
Güneş maksimumu döneminin, dünya üzerinde doğrudan bir etkisi olmasa da, günlük yaşamımızın vazgeçilmez bir parçası olan internet sistemlerine olumsuz etkiler yapabileceği belirtiliyor. Bu dönem, en şiddetli uzay hava olaylarının gözlemlendiği bir zaman dilimi olup, bu olayların başında güneş fırtınaları geliyor. Güneş fırtınalarının insan sağlığı üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur; ancak güçlü manyetik alan değişimleri uydulara zarar verebilir. NASA, bu dönemde enerji şebekelerinin de etkilenebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
NE ZAMAN ZİRVEYE ULAŞACAĞI BİLİNMİYOR
Uzmanlar, güneşin bu aktif döneminde tam olarak ne zaman zirveye ulaşacağını kestiremiyor. NOAA’dan Uzay Hava Operasyonları Direktörü Elsayed Talaat, bu zirve anının aylar veya hatta yıllar sonra netleşeceğini ifade etti. Güneş, ışık ve ısı sağlamanın yanı sıra, hareket eden büyük bir manyetik alan üretiyor. Bu manyetik alan, yaklaşık 11 yılda bir tamamen tersine döner ve güneş lekelerinin en düşük olduğu dönemde yeni bir döngü başlar.
İNTERNET HAFTALARCA KESİLEBİLİR
Güneş maksimumunun zirve döneminde, güneşin yüzeyinde en fazla güneş lekesi gözlemlenir ve en şiddetli uzay hava olayları bu süreçte gerçekleşir. Neyse ki, güneş fırtınaları insanlar için doğrudan bir tehdit oluşturmaz; ancak uydu sistemleri ve Dünya üzerindeki enerji şebekeleri üzerinde ciddi etkiler yaratabilir. Hindistan’daki IISER Kalküta Uzay Bilimleri Mükemmeliyet Merkezi’nden Dr. Dibyendu Nandi, güneş lekelerinin yüksek olduğu dönemlerde, güneş fırtınalarının güçlü manyetik alan değişimlerine yol açarak enerji şebekelerini devre dışı bırakabileceğini belirtti. Ayrıca, alçak dünya yörüngesindeki uyduların da bu olaylardan zarar görebileceği konusunda uyarılarda bulundu.
2021 yılında yayımlanan bir araştırmaya göre, şiddetli bir güneş fırtınası interneti haftalarca felç edebilir. Özellikle deniz altı iletişim kabloları, elektromanyetik dalgalanmalara karşı oldukça savunmasızdır. Fiber optik kablolar doğrudan bu dalgalanmalardan etkilenmese de, kablo üzerindeki sinyal güçlendiricileri devre dışı kalabilir.
TARİHTEKİ EN BÜYÜK GÜNEŞ FIRTINASI
Tarihteki en büyük güneş fırtınası 1859 yılında meydana gelen Carrington Olayı olarak bilinir. Bu olay, o dönemdeki iletişim sistemlerini büyük ölçüde felç etmiştir. Eğer günümüzde benzer bir olay yaşanırsa, modern iletişim sistemleri üzerinde yıkıcı etkiler bırakabileceği düşünülmektedir. 1989 yılında Quebec bölgesinde yaşanan bir güneş fırtınası, elektrik şebekesinin çökmesine neden olmuş ve bölge genelinde dokuz saatlik bir kesintiye yol açmıştır. Bilim insanları, güneş maksimumunun zirve yaptığı dönemi tam olarak belirlemenin zorluğuna dikkat çekiyor; bu zirve ancak güneş aktivitesi azalmaya başladığında tespit edilebiliyor. Ancak, son iki yılda gözlemlenen yüksek güneş lekesi sayıları, bu dönemin aktif fazda olduğunu açıkça gösteriyor.
News
