Yeni bir araştırmaya göre, Güneş Sistemi, yaklaşık 14 milyon yıl önce, Orion takımyıldızının yönünde yer alan Radcliffe Dalgası adlı yoğun yıldız oluşum alanından geçti. Bu geçişin, Dünya’ya büyük miktarlarda yıldızlararası toz taşıyarak gezegenin iklimini soğutmuş olabileceği öne sürülmektedir. Avrupa Uzay Ajansı’nın Gaia teleskobu verilerine dayanan bu çalışmada, Güneş Sistemi’nin, yaklaşık 1 milyon yıl boyunca bu yoğun toz içeren bölgede kaldığı tespit edilmiştir.
İlginç bir şekilde, bu süreç, Dünya’nın “Orta Miyosen” döneminde daha sıcak bir iklimden daha soğuk bir iklime geçişiyle örtüşmektedir. Antarktika Buz Tabakası’nın genişlemesiyle eş zamanlı gerçekleşen bu olay, yıldızlararası toz akışının güneş ışığını engelleyerek global bir soğumaya katkıda bulunmuş olabileceğini düşündürmektedir. Araştırmanın baş yazarı, Viyana Üniversitesi’nden doktora öğrencisi Efrem Maconi, gezegenin jeolojik kayıtlarında bu hipotezi destekleyecek kanıtların bulunabileceğini ifade etmiştir. Eğer demir-60 gibi süpernovalar tarafından salınan ancak Dünya’da oldukça nadir bulunan izotoplara rastlanırsa, gökbilim ve jeoloji alanlarındaki bulguların örtüşeceğini belirtmiştir.
Ancak, geçmişe yönelik veri toplamanın hem uzayda hem de Dünya’da son derece zorlu olduğu vurgulanmıştır. Arizona’daki Lowell Gözlemevi’nden astronom Teddy Kareta, bu hipotezin heyecan verici olduğunu ancak kesin kanıt bulmanın uzun bir zaman alabileceğini dile getirmiştir. Kareta, Radcliffe Dalgası gibi büyük galaktik olayların Dünya’nın iklimi üzerinde etkili olması iddiasının oldukça büyük olduğunu, ancak zamanlamadaki uyumun araştırmacıları bu ihtimali daha derinlemesine incelemeye yönlendirebileceğini belirtmiştir.
Dünya’nın 4 milyar yıldan uzun bir süredir var olduğu göz önüne alındığında, 14 milyon yıl kozmik ölçekte “daha dün gibi” kabul edilmektedir. Araştırmacılar, Gaia teleskopunun en güncel verilerini kullanarak Radcliffe Dalgası’na ait 56 genç yıldız kümesinin hareketlerini simüle etmişlerdir. Bu sayede, Güneş Sistemi’nin bu bölgeye en yakın olduğu zamanın 14 milyon yıl önce olduğu doğrulanmıştır.
Buna rağmen, galaktik tozun Dünya üzerindeki etkisinin kesin olarak belirlenmesi için bazı zorlu engeller bulunmaktadır. Jeolojik kayıtlardaki demir-60 izotopları yalnızca 10 milyon yıl öncesine kadar izlenebilmekte ve bu elementin yarı ömrü yalnızca 2.6 milyon yıl olmaktadır. Bu durum, 14 milyon yıl önceki bir olayın doğrudan kanıtlarını bulmayı oldukça zorlaştırmaktadır. Araştırmacılar, Güneş Sistemi genelinde bu tozun izlerinin bulunabileceğini düşünmektedir. Özellikle Ay’ın kutuplarında, güneş ışığı almayan kraterlerde, bu yıldızlararası toz veya radyoaktif elementlerin kalıntıları korunmuş olabilir.
Eğer bu bölgelerde ilgili izotoplar tespit edilirse, Radcliffe Dalgası’nın Dünya’nın iklimini etkilemiş olabileceğine dair güçlü kanıtlar elde edilebilir.
News
