ABD’nin özel temsilcisi Tom Barrack’ın değerlendirmesi, Suriye ile İsrail arasındaki gerilimi azaltma yönünde önemli bir adımın yakın olduğuna işaret ediyor. Taraflar arasında kalıcı bir uzlaşma için atılacak imzanın Suriye’nin güneyinde ve İsrail ile ilişkilerde yeni bir dönemi başlatması bekleniyor. Netanyahu da kuzey komşularıyla barışın mümkün olduğunu belirtirken, tartışmaların daha çok bu barışın bedeli ve sınırları üzerinde yoğunlaştığını vurguluyor.
Barrack’ın yorumu şu yönde: İsrail’in saldırılarını durdurması karşılığında Suriye’nin ağır ekipmanlarını ve makinelerini sınır hattına doğru taşımama taahhüdü, tarafların iyi niyetini gösteren ilk adım olacakmış. Anlaşmanın güvenlik düzenlemesine giden yolun başlangıcı olduğu ifade ediliyor. Ancak sürecin bu hafta duyurulması planlanmış olsa da, ilerlemenin hızının Roş Aşana bayramı nedeniyle sekteye uğradığı belirtiliyor.
İsrail’in amaçları konusunda, görüşmelerin başında İsrail’in hazırladığı güvenlik taslağının öne çıktığı belirtiliyor. Başbakan Netanyahu’nun Şam ile yürütülen görüşmelerde ilerlemenin kaydedildiğini söylediği kaydediliyor; ancak bu ilerlemenin doğrudan iyi niyetten kaynaklanmadığı düşünülüyor. Savaş Savaş Araştırmaları Enstitüsü’nün analizleri, İsrail’in Suriye’ye sunduğu plan kapsamında bazı tartışmalı noktaları da ortaya koyuyor.
Talep edilen bölgeler üzerinde ise tampon bölgenin doğusunda ağır silahlar ve askeri gücün yasaklanması öngörülüyor. Bu kapsamda sınırlar netleşse de bölgenin büyüklüğü netlik kazanmış değil. Ayrıca UNDOF kontrolündeki tampon bölgenin Suriye sınırları içine doğru bir genişleme ve Şam’ın güneyindeki alanların uçuşa yasak bölge olarak tanımlanması tartışılıyor. Böyle bir taslak hem Golan Tepeleri üzerinde İsrail’in hâkimiyeti iddiasını sürdürmesini hem de bölgedeki güvenlik dinamiklerini değiştirmeyi hedefliyor.
Sonuç olarak, İsrail ile Suriye arasındaki barış çabalarının, taraflara ağır bir bedel yüklemesi muhtemel görünüyor. Tarafların çıkarlarını, güvenlik dengelerini ve kontrol alanlarını yeniden tanımlayan bu çabaların, kalıcı bir ateşkes veya güvenli bir normalleşmeye dönüşmesi için daha fazla müzakereye ihtiyaç duyacağı belirtiliyor.
News
