Hayye’den Müzakere Açıklamaları
Katar merkezli Al Jazeera Televizyonuna konuşan Hamas yetkilisi İsmail Hayye, mevcut durumla ilgili önemli değerlendirmelerde bulundu. Hayye, “Şu anda gerçek anlamda müzakereler yürütülmüyor; ne yazık ki, sadece kaçamak ve zaman kaybından ibaret bir süreç işliyor. İki haftadır müzakereler sürüyor ancak henüz hiçbir somut sonuç alınmış değil. Eğer Netanyahu esir takası istiyorsa, biz bu konuda hazırız.” dedi.
Netanyahu’nun, Gazze Şeridi’nin kuzeyi ile güneyini ayıran Netzarim Koridoru ve Mısır-Gazze sınırındaki Philadelphi Koridoru’ndan çekilmeyeceği yönündeki ısrarını hatırlatan Hayye, “Ben de açıkça ifade ediyorum ki; Gazze Şeridi’nden tamamen çekilme olmadığı sürece bir anlaşma sağlanamayacak.” şeklinde konuştu.
Netanyahu’nun savaşı sürdürme arzusunu dile getiren Hayye, bunun arkasında yatan nedenin mutabakata varmanın bir bedeli olacağı ve Netanyahu’nun bu bedeli ödemek istememesi olduğunu belirtti. Ayrıca, Gazze’nin Refah kentinde ölü bulunan altı İsrailli esir ile ilgili de şunları ekledi: “Bu esirlerin bir anlaşma ile ailelerine kavuşmaları mümkündü. Ancak İsrail ordusunun ve Netanyahu’nun ısrarı, bu esirlerin ölümüne sebep oldu ve bunlarla birlikte onları koruyan birçok kişinin de hayatını kaybetmesine yol açtı.”
Hayye, bazı İsrailli esirlerin doğrudan İsrail askerlerinin kurşunlarıyla öldürüldüğünü ifade ederek, Netanyahu ve ekibinin İsrailli esirlerle ilgilenmediğini vurguladı. “Netanyahu, kendisini kahraman gibi göstermeye çalışıyor. Bu altı esiri de işgalci güç doğrudan öldürmüş oldu; bombardımanlarıyla bu ölümlere neden oldu.” dedi.
Öldürülen altı esir arasında bir ABD vatandaşının da bulunduğunu ve Katar’ın talebi doğrultusunda muhtemel bir esir takasında onu kurtarmayı hedeflediklerini belirten Hayye, sözlerine şöyle devam etti: “O gencin anne babasıyla konuştuğuna dair Katarlılara bir video kaydı teslim etmiştik. Genç, videoda İsrail hükümetine de hitap etti. Kassam Tugayları, bir süre sonra o genç ve onu koruyanlarla iletişimin kesildiğini duyurdu. Bu durum, söz konusu gencin doğrudan işgalci saldırısına maruz kaldığını gösteriyor. O günden sonra kendisiyle ilgili bilgi alınamadı, diğer bazı esirlerle birlikte ölü bulundu.”
Müzakerelerin Aksamalarının Sorumlusu: ABD
Gazze’de ateşkes ve esir takası sürecinin aşamalarına da değinen Hayye, müzakerelerin her aşamasında Netanyahu’nun anlaşmayla ilgilenmediğini gözlemlediklerini aktardı. Netanyahu’nun ordusuyla birlikte yüzlerce Filistinliyi öldürerek, sadece 2 veya 3 esirin iadesi için çaba gösterdiğini belirten Hayye, “Eğer Netanyahu gerçekten bir esir takası istiyorsa, biz buna hemen hazırız. Nitekim esir takası ve halkımıza yönelik savaşın durdurulması için ciddi esneklikler gösterdik. Müzakerelerin aksamasının sorumlusu ABD’dir. ABD, sunduğu tekliften hızla geri adım attı. Mart ayından beri arabulucular üzerinden müzakereler yürütülüyordu. Bizler ateşkes, esir değişimi, işgalcinin geri çekilmesi ve yeniden imar konularının üzerinde durduk.” dedi.
Başlangıçta her bir İsrailli askere karşı 500 Filistinlinin serbest bırakılmasını ve diğer her esir için de 250 kişinin salıverilmesini talep ettiklerini ifade eden Hayye, arabulucuların müdahalesiyle bu oranların değiştiğini belirtti. “Başlangıçta 500 kişi yerine 50, 250 kişi yerine ise 30 kişi salıverilmesini kabul ettik. ABD ve arabulucu ülkeler bunu büyük bir esneklik olarak gördü ancak sonuca ulaşmak için somut bir adım atmadılar. İsrail ise bu esnekliğe rağmen güneydeki Refah kentine kara saldırılarını başlattı.” şeklinde konuştu.
Netanyahu’nun Yeni Şartları
Hayye, Netanyahu’nun 27 Mayıs’ta sunduğu taslağın ABD Başkanı Joe Biden ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından benimsendiğini belirterek, bir anlaşmanın sağlanması umuduyla bu teklifi kabul ettiklerini ancak buna rağmen İsrail’in yeni maceralara atıldığını anlattı. Netanyahu’nun 2 Temmuz’dan sonra ABD ziyareti öncesinde 27 Mayıs’ta belirtilen eski şartlarına aykırı yeni koşullar öne sürdüğünü ifade eden Hayye, bu yeni şartlar arasında müebbet hapis cezasına çarptırılmış hiçbir esirin serbest kalmaması olduğuna dikkat çekti.
Netanyahu’nun kendi teklifine her maddeye yeni bir şart eklediğini vurgulayan Hayye, Netzarim ve Philadelphi koridorlarının da bu yeni şartlar arasında yer aldığını belirtti. Hayye, “Burada bir kez daha vurguluyorum, Filistinli esirler serbest kalmadığı, savaş durmadığı ve işgalci İsrail çekilmediği sürece bir anlaşma sağlanmayacaktır.” dedi.
ABD’nin sunduğu teklife uyması için İsrail’e baskı yapması gerektiğini dile getiren Hayye, “Geçen hafta arabuluculara, iki hafta boyunca ne üzerinde mutabık kaldıklarını sorduk. İşgalciyle herhangi bir sonuç alamadıkları yanıtını aldık. Maalesef müzakereler Netanyahu’nun şartları etrafında dönüyor.” ifadelerini kullandı.
Hayye, 2 Temmuz’da sunulan öneriye bağlı kaldıklarına dair arabulucu ülkelere bilgi verdiklerini söyledi. İsrail’in 7 Ekim’den bu yana Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırılarda en az 16 bin 673’ü çocuk, 11 bin 269’u kadın olmak üzere toplamda 40 bin 738 Filistinli hayatını kaybetti ve 94 bin 154 kişi yaralandı. Enkaz altında hâlâ binlerce ölü olduğu bildiriliyor, ayrıca halkın sığındığı hastane ve eğitim kurumları hedef alınarak sivil altyapı da büyük ölçüde tahrip ediliyor.
News
