İnanılmaz bir çöl mücadelesinde, ileri teknolojiler ve devasa bütçeler bazen basit bir doğa kuralını geride bırakır. Sahel’in kurak coğrafyasını canlandırmak için pek çok ağaç dikildi; balık gibi küçücük adımlar, çölün sert yüzeyi karşısında yetersiz kaldı. Balıkçı martılarının uğrak yeri gibi sesli ve hareketli olmayan bir mücadeleyle, kumların üzerinde umutlar yeşerdi; fakat sıcaklıklar 50°C’yi aştı ve arıların balmumu petekleri dahi eriyip yok oldu. Fidanlar için en büyük engel sadece susuzluk değildi; toprak yapısı, canlılığın kaynağına giden yolu tıkıyordu. Su, toprağa nüfuz edemeyince besin zinciri kırıldı ve yaşam geri adım attı. KUMA ÇİZİLEN HİLAL: GEOMETRİNİN ZAFERİ Mühendisler ve gezgin zoologlar, doğayla yarışmayı bırakıp temel fizik ve geometriye dönüştüler. Yarım Ay olarak da adlandırılan hilal biçimli çukurlar, kumun üzerine 2 ila 4 metre çapında ve açık uçları yukarı bakacak şekilde kazılıyor. Yağmur suyu, yüzeyden hızla akıp gitmek yerine bu çukurlara girer ve yeraltına doğru yavaşça ilerler. Sığınağa dönüşen bu çukurlar, toprağı kırarak suyun derinlere sızmasını sağlar; içleri, dışarıdaki kavurucu kuma kıyasla birkaç derece daha serin kalır ve bu durum buharlaşmayı azaltır. Bu küçük sığınaklar, otlar, böcekler, kuşlar ve en nihayetinde ağaç tohumları için güvenli yaşam alanları haline gelir.
Birleşmiş Milletler Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi (UNCCD) ve FAO’nun da onayladığı bu yöntemin etkileri, Uluslararası Tarım ve Yer Bilimleri Dergisi’nin güncel çalışmalarıyla destekleniyor. 2025 verilerine göre Burkina Faso, Mali ve Nijer’deki uygulamalar, hilal çukurlarının su sızdırma kapasitesini yaklaşık %70 artırırken, rüzgar ve suyun toprak üzerinden sürüklenmesini de yarı yarıya azaltıyor. Bu bulgular, Sahra Çölü’nün dünyaya hatırlattığı temel derslerden biridir: su ile toprak arasındaki ilişki çözüldüğünde, biyolojik yaşama geçiş de bundan sonra kolaylaşır. Çünkü su ve toprak mekaniğini doğru kurmadan, biyolojik çözümler sadece yüzeyde kalır.
News
