İklim Değişikliğinin Günümüzdeki Durumu ve Gelecek Öngörüleri
WMO’nun ilk kez yayınladığı güncel verilere göre, dünya 2030 yılına kadar sanayi öncesi seviyelere kıyasla ortalama 2 derece daha sıcak bir dönemi deneyimleyebilir. Uzmanlar, bu olasılığı “şok edici” bir gelişme olarak tanımlayarak, küresel ısınmanın ciddiyetini vurguluyor. Son on yılın, tarih boyunca en sıcak yıllar olarak kayıtlara geçtiği göz önüne alındığında, hazırlanan raporda fosil yakıt kullanımının devam etmesi halinde insan sağlığı, ekonomik yapı ve doğal yaşam alanlarının büyük tehditlerle karşılaşacağı açıklandı.
ÖNEMLİ VE KRİTİK BİR DÖNEMİ GERÇEKLEŞTİRİYORUZ
Bu kritik dönem, özellikle önümüzdeki 5 yıl içerisinde iklim değişikliklerinin etkilerinin belirginleşeceği ve bu etkilerin küresel ölçekte ciddi sonuçlar doğuracağı bir zaman dilimini temsil ediyor. Rapor, 2025-2029 yıllarını kapsayan beş yıllık ortalama sıcaklık artışının, sanayi öncesi seviyelerin yaklaşık %1,5 üzerinde olma olasılığının %70 olduğunu ortaya koyuyor. Bu oran, Paris Anlaşması’nın 1,5 derecelik sınırını koruma çabalarına ciddi anlamda gölge düşürüyor ve hedeflere ulaşmanın zorluklarını gösteriyor.
Rapor ayrıca, önümüzdeki beş yıl içinde en az bir yılın sıcaklık artışının 1,5 dereceyi aşma ihtimalinin %86 olduğunu belirtiyor. Bu oran, 2020 raporundaki %40’lık olasılıkla kıyaslandığında, iklim değişikliğinin hız kazanmakta olduğunu gösteriyor.
2024 Yılında Tarih Yazan İklim Olayları
Geçtiğimiz yıl, iklim tarihine geçen önemli bir gelişme yaşandı. 2024 yılında, yıllık bazda sıcaklık artışının ilk kez 1,5 derece sınırını aştığı kayıtlara geçti. Bu durum, 2014 öncesinde yapılan beş yıllık tahminlerde mümkün görülmüyordu. Aynı zamanda, 175 yıllık gözlem tarihinde 2024 yılı, en sıcak yıl olarak kayıtlara geçti ve iklim değişikliğinin hız kesmediğini gösterdi.
Gelecek için öngörüler ve modeller
- Çeşitli iklim modelleri ve simülasyonlar kullanılarak hazırlanan raporda, 2030 yılı öncesinde %1 civarında bir olasılıkla 2 derece artışın gerçekleşebileceği öngörülüyor.
- Bu olasılığın gerçekleşmesi için, güçlü bir El Nino olayının ve pozitif Arktik Salınım’ın aynı anda ortaya çıkması gerektiği belirtiliyor. Bu durum, geçmişte imkânsız olarak kabul edilen bir senaryoyu gündeme getiriyor.
Şok Edici Gerçekler ve Uzman Görüşleri
Met Office’den iklim uzmanı Adam Scaife, “İki derecelik artışın mümkün olması gerçekten şok edici bir gelişme. Önümüzdeki beş yıl içinde gerçekleşme ihtimali sadece %1 civarında olsa da, sıcaklıklar arttıkça bu ihtimalin yükselme olasılığı vardır” diyerek endişeleri dile getiriyor. Bu bağlamda, sıcaklık artışının dünya genelinde farklı bölgelerde farklı etkiler göstereceği de vurgulanıyor.
Etki ve riskler
- Kuzey Kutbu’nda kışlar, küresel ortalamanın yaklaşık 3,5 katı hızla ısınacak.
- Amazon yağmur ormanlarında yaşanacak kuraklıklar, ekosistemleri ve yerel halkın yaşamını ciddi anlamda tehdit edecek.
- Güney Asya, Sahel bölgesi ve Kuzey Avrupa’da ise yağışlarda belirgin artışlar görülecek.
İklim Değişikliği ile Mücadele ve Geleceğe Yönelik Adımlar
WMO İklim Hizmetleri Direktörü Chris Hewitt, sıcak hava dalgalarının insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek, fosil yakıt kullanımını azaltmanın iklim değişikliğinin sınırlandırılmasında kilit rol oynayacağını belirtiyor. Hewitt, “İklim için acil ve kararlı adımlar atmalıyız. 1,5 derece sınırını korumak elimizde” diyerek, küresel toplumu harekete geçmeye çağırıyor.
News
