2020’nin başlarından itibaren küresel bir kriz haline gelen Covid-19 salgını, İngiltere hükümetinin aldığı kararlar ve bunların sonuçları üzerinden bağımsız bir soruşturmanın odak noktası oldu. 800 sayfalık kapsamlı rapor, dönemin başbakanı Boris Johnson liderliğindeki hükümetin adımlarını yetersiz buldu ve bazı kararların geç alınmasının on binlerce can kaybına yol açtığını ortaya koydu. İlk dalgadaki kapanmanın bir hafta daha farklı şekilde uygulanabilseydi, yüzlerce belki de binlerce hayatın kurtarılabileceği değerlendirildi.
KAPANMA KARARI GEÇ ALINDI Rapor, Mart 2020’de uygulanan ilk kapanmanın geciktiğini vurguluyor. Ayrıca, sosyal mesafe uygulamaları ile semptom gösterenlerin izolasyonu konusundaki kararların daha erken alınması halinde kapanmaya ihtiyaç duyulmayabileceği ifade ediliyor. Çalışmada ayrıca pandemi sürecinde çocuklar ve eğitim konularının yeterince önceliklendirilmediği, okulların kapatılmasının sonuçlarının hükümet tarafından yeterince hesaplanmadığına dikkat çekiliyor.
VİRÜS HAFİFE ALINDI Soruşturma heyetine başkanlık yapan Heather Hallett, başlangıçta bilim kurulunun virüsün hızını hafife aldığını ve sürü bağışıklığı amacıyla kısıtlamaların uygulanmasının geciktirildiğini söyledi. Raporda, hükümetin bilimsel tavsiyelerin uygulanabilirliğini zamanında görememesi eleştiriliyor.
HATALARIN TEKRARLANMASI AFFEDİLEMEZ Rapor, 2020’nin ilkbaharında tekrarlanan hataların, 2020’nin sonbaharında da yaşanabileceğini ifade eden sert bir dille vurgulanıyor. Hükümet yetkililerinin kural ihlallerinin halka güveni sarstığı ve tedbirlere uyum üzerinde olumsuz etkileri olduğu belirtiliyor. Ayrıca pandeminin merkezinde “toksik ve kaotik” bir kültürün varlığına dikkat çekiliyor. Özellikle yaşlılar, engelliler ve bazı etnik grupların bu süreçten daha olumsuz etkilendiği raporda vurgulanırken çocuklara yeterince öncelik verilmediği ve eğitim politikalarının gerektiği şekilde değerlendirilemediği belirtiliyor.
Raporda, sokağa çıkma yasağı uygulamalarının yaşam kurtarmaya yardımcı olduğu, ancak toplum üzerinde kalıcı izler bıraktığı, çocukluk çağındaki rutinlerin durma noktasına geldiği ve Covid dışı sağlık sorunlarının tedavisinin ertelendiği ifade ediliyor. Salgın boyunca Birleşik Krallık’ta toplam 247 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği, tepe dönemlerinde günlük ölümlerin yaklaşık 1500’e yaklaştığı kayıtlarda yer alıyor.
- Çalışma, karantina kararının 16 Mart yerine 23 Mart yerine alınması halinde ilk dalgadaki ölümlerin yaklaşık yüzde 48 oranında azaltılabileceğini öne sürüyor.
- Rapor, Johnson’ın karar mekanizmasındaki kararsızlığını ve salgının ciddiyetini erken kavrayamamasını eleştiriyor; dönemin Brexit odaklı siyaseti ve virüsün riskinin küçümsenmesi gibi noktaları işaret ediyor.
- Başbakanlık konutundaki “zehirli ve kaotik” kültürün karar alma süreçlerini etkilediği ve görüşlerin yeterince dikkate alınmadığı vurgulanıyor.
- Birleşik Krallık, salgın süresince 230 binden fazla ölüm kaydıyla ciddi bir ağır yük altında kaldı.
- Başdanışman Dominic Cummings’in istikrarsızlaştırıcı bir etki yarattığı ve bazı dil kullanımlarının eleştiri oklarına hedef olduğu belirtiliyor.
- Sağlık Bakanı Matt Hancock’ın toplantılardaki doğruluk ve güvenilirlik konusundaki endişeler raporda yer alıyor; Johnson ve Hancock’ın bazı kuralları ihlal etmekten para cezaları aldığı belirtiliyor.
- 2023 yılında Johnson, komite önünde hükümetinin rehavete kapıldığını ve riskleri hafife aldığını kabul edip özür dilemişti.
- Yaşanan kayıplar nedeniyle açılan kampanyalar ve ailelerin temsilcileri, farklı bir başbakan altında daha iyi sonuçlar alınabileceğini ifade etti.
- Soruşturma, hükümetin pandemi yanıtlarının merkezi ve bölgesel yönetimler için tekrarlanan bir “çok az, çok geç” durumuna dönüştüğünü belirtti.
News
