Türkiye’de 2012’den bu yana iş kazaları ve ölümler, özellikle inşaat, tarım ve taşımacılık alanlarında artış gösterdi. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin verilerine göre son yıllarda inşaat ve yol iş kolunda hayatını kaybedenlerin sayısı dikkat çekici bir biçimde yükselirken, şantiyelerdeki denetimsizlikler gündeme yeniden getirildi. KAZALAR ÖNLENEBİLİR olarak değerlendirilen vakalarda, iskele kalıp sistemleriyle ilgili denetimsizliklerin kazalara yol açtığına işaret ediliyor. Sektör temsilcileri ve sendikacılar da, merdiven altı üretimin ölümcül kazalara neden olduğuna dair uyarılarını yineliyorlar.
Kalıp ve iskele ekipmanlarının standartlara uygun olması gerektiğini söyleyen Kalıp ve Iskele Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Yiğit Yakar, Türkiye’de yaklaşık 200 bin şantiye bulunduğunu belirterek, “Bu şantiyelerin ne kadarının aktif olduğu bilinmiyor. Denetim oranı da çok düşük” ifadesini paylaştı. Resmi kayıtlara göre inşaat sektöründe her yıl yaklaşık 500 ölümlü iş kazası yaşandığına dikkat çeken Yakar, standartlara uygun iskele kalıp ekipmanlarıyla bu kazaların 200’ünün önlenebileceğini savundu. Ayrıca kalıp ve iskele sistemlerinin maliyetinin bir inşaatın toplam maliyetinin yalnızca yüzde 1’ini oluşturduğunu belirtti; birçok firmayı ufak kar marjları için merdiven altı üretime yönlendirdiğini, insanların hayatının ise hiçe sayıldığını söyledi. Taşeronlar, merdiven altı ürünleri edinerek riskli bir pazarda yer alıyorlar.
İş güvenliği konusundaki bağımsızlık konusuna vurgu yapan Yakar, “İnşaat sektöründe geçici iş gücü sağlayan bir sektörüz; denetimler yetersiz. İş güvenliği elemanları doğrudan firmaya bağlı ve bağımsız bir denetim yaklaşımı hayata geçirilmeli, tıpkı yapı denetiminde olduğu gibi,” dedi.
Güvenlik denetimlerinin artırılması gerektiğini vurgulayan Yakar, mesleki yeterlilik belgesinin şart olarak görüldüğünü ancak uygulamanın da denetimlerle pekiştirilmesi gerektiğini belirtti. Depremlerin ardından bölgedeki işçi ve kalıp ustası maaşlarının yükseldiğini anlatan Yakar, şu anda İstanbul’da eleman bulmanın giderek zorlaştığını ifade etti; bir zamanlar yaşanan sıkıntılar artık aşıldı dedi.
Gri yaka sorununa dikkat çekiliyor ve mühendislik kadrolarının yanında vasıflı mavi ve gri yaka çalışanların da gerekli olduğuna işaret ediliyor. Vinç operatörü gibi pozisyonlar ise bu sınıflandırmada biraz daha “gri yaka” olarak değerlendiriliyor. Yakar’a göre sektörde mühendis bulmak nispeten kolay olsa da nitelikli gri yaka elemanlarının maliyetleri de yükseldi.
News
