Araştırmalar, zekanın genlerden büyük ölçüde etkilendiğini gösteriyor; ancak bu etki tek başına yaratıcı değildir. Zeka genlerinin çoğu anneden gelirken, erkeklerde yalnızca bir X kromozomu bulunduğu için aktarım farkları söz konusudur. Glasgow’daki bilim insanları, babadan aktarılan bazı bilişsel işlev genlerinin devre dışı kalabildiğini belirledi.
Laboratuvar deneylerinden elde edilen dikkat çekici sonuçlar— Genetiği değiştirilmiş farelerde fazla anne geni taşıyanlar beyinleri açısından daha büyük, bedenleri ise daha küçük oluyor. Buna karşılık fazla baba geni taşıyanların beyinleri daha küçük, vücutları ise görece büyükleşiyor. Ayrıca anneden gelen Genler, serebral kortekste yer alan dil ve düşünce gibi işlevleri yönlendirirken; babadan gelen Genler, limbik sistemde bulunan temel içgüdülerden sorumlu konumda yoğunlaşıyor.
İnsanda uzun vadeli izler— 1994’ten itibaren 14-22 yaş arası 12 bin 686 genç üzerinde yürütülen uzun süreli bir çalışmada, çocukların zekasını en güçlü biçimde öngören faktörün annenin zekası olduğu bulundu. Eğitim durumu, sosyo-ekonomik yapı ve ırk gibi etkenler hesaba katılsa bile bu etki devam etti.
Zeka tek başına genetik değil— Bilim insanları, zekanın yaklaşık %40-60’ının genetik faktörlerle ilişkili olduğunu, geri kalanının çevresel etkenlerle belirlendiğini vurguluyor. Annenin çocukla kurduğu kuvvetli duygusal bağın zihinsel gelişimde kritik rol oynadığı gösteriliyor. Washington Üniversitesi’nden yapılan çalışma, anneleriyle sıcak ve destekleyici ilişki içinde büyüyen çocukların, ortalama olarak 13 yaş civarında hipokampüsün yaklaşık %10 daha büyük olduğunu ortaya koydu.
Babaların rolü de görmezden gelinecek kadar küçük değildir— Zekâ genlerinin büyük kısmı anneden gelse bile, babaların katkısı yok sayılacak kadar basit değildir. Baba tarafından getirilen duygusal ve davranışsal özellikler, çocuğun potansiyelini açığa çıkarma süreçlerinde kilit bir rol oynayabilir. Araştırmacılar, hem annelerin hem de babaların çocuklarına duygusal destek sunarak ve rol model olarak zekâ gelişimine olumlu katkıda bulunabileceğini belirtmektedir.
News
