Rusya’nın, İran’a karşı yürütülen savaşta İsrail ve ABD’nin yoğun darbelerinin ardından sevkiyatları koordine ettiği iddiaları gündemde. İran’a insani yardım ve gıda-ilaç desteğinin de dahil olduğu bu temaslar, Moskova’nın Tahran’la olan stratejik bağını güçlendirmeyi amaçlıyor. Üst düzey İranlı ve Rus yetkililerin bir araya gelerek gizli sevkiyatları başlattığı belirtiliyor; bu süreç Mart ayı başında fiilen devreye girdi ve ay sonunda tamamen tamamlanması bekleniyor.
İran ile stratejik bağlarını sürdüren Moskova, bu işbirliğini sadece istihbarat paylaşımıyla sınırlı tutmuyor; uydu görüntüleri ve hedefleme verileri gibi kritik bilgileri de güncel olarak paylaşıyor. Rusya’nın sevkiyatları üzerinden İran’ın savaş kabiliyetinin artırılmasıyla sınırlı kalmayıp, rejimin genel siyasi istikrarının da güvence altına alındığı yönünde dış kaynaklardan yapılan değerlendirmeler bulunuyor. Rusya’nın insani yardımları dikkat çekerken, bazı Batılı istihbarat kurumları bu süreçte Geran-2 tipi İran tasarımlı İHA’ların kullanıldığını işaret ediyor.
Gizli kargo iddialarını Kremlin yalanlıyor Moskova’nın sözcüsü Dmitri Peskov, bu iddiaları reddederken medyada dolaşan yanlış haberlerin çoğundan bahsediyor ve İran yönetimiyle iletişimin sürdüğünü vurguluyor. Ancak üst düzey Batılı bir yetkili, Rusya’nın bu hamlesinin yalnızca İran’ın savaş kapasitesini artırmakla kalmadığını, aynı zamanda Tahran’ın siyasi istikrarını da güvenceye aldığını ifade ediyor.
İran’ın Şehit-136 İHA’larının geliştirilmesiyle ilgili bilgiler, Batılı istihbarat kurumları arasında yer alıyor; Azerbaycan üzerinden geçen ay İrana yönelik 13 tondan fazlası ilaç sevkiyatının yapıldığı bildiriliyor ve bu tür insani yardımların devam edeceği duyuruluyor. Ayrıca Dubai ve Suudi Arabistan’a yönelik bazı İHA’larda Kiril alfabesiyle yazılmış “Geran-2” ibaresinin görülmesi, karşı tarafların üretim ve mühendislik süreçlerindeki yakınlaşmayı işaret ediyor.
Savaşın dönüştürücü İHA’ları: İran mı, Rusya mı? Başlangıçtan beri 3 binden fazla düşük maliyetli kamikaze İHA, çatışmaların merkezine yerleşti. İran, Ukrayna savaşında bir öncü olarak bu tür araçları Rusya’ya göndermiş; 2023 yılından itibaren Rusya da bu İHA’ları kendi savaşları için geliştirip sahada kullanıyor. Navigasyon sistemlerindeki güncellemeler, hava savunma savunma hatlarını aşma kapasitesini artırıyor ve taşıdığı yükleri büyütüyor. Uzman görüşleri, daha çok ve daha gelişmiş İHA’lar için arayışın sürmekte olduğunu gösteriyor. İran, bu araçları sözleşmeli olarak kendi sanayiye dönüştürme hazırlığında; Rusya ise motor ve navigasyon gelişimini kendi ordusunun ihtiyacı doğrultusunda ilerletiyor.
Havacılık konusundaki talepler de gündemde İran, Rusya’dan daha gelişmiş hava savunma sistemleri talep ederken, geçtiğimiz aralık ayında Verba fırlatma üniteleri ve füze tedarikiyle ilgili anlaşmalar yapılmış olsa da S-400 talepleri reddedildi. Batılı yetkililer, bu adımın ABD ile gerilimi tırmandırma riskini taşıdığını ifade ediyor; ayrıca S-400’lerin İran ordusuna tam entegrasyonu için kapsamlı bir eğitim gerektiğini belirtiyorlar. İsrail ise Hazar Denizi üzerinde stratejik sevkiyat rotalarını hedef almaya devam ediyor.
İki ülke arasındaki stratejik ortaklık, geçen yıl imzalanan anlaşmayla pekiştirilmiş olsa da taraflar karşılıklı savunmayı taahhüt eden bir madde içermiyor. Bu durum, mevcut işbirliğinin hangi sınırlar içinde şekillendiğini ve olası bir güç dengesini nasıl etkilediğini ortaya koyuyor.
News
