İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in, protestolar bastırılamazsa veya güvenlik güçleri taraf değiştirse diye bir sığınak planı hazırladığına dair The Times’ın paylaştığı istihbarat raporları gündemde. 86 yaşındaki liderin, ordunun emirlerini yerine getiremediği andan itibaren Tahran’dan ayrılmayı hedeflediği belirtiliyor. Plan, Hamaney ile birlikte yaklaşık 20 kişilik bir danışman ağı ve yakın aile üyelerini kapsıyor; güvenlik amacıyla ülke dışına çıkış senaryolarını da içeriyor. İstihbarat raporları, bu yaklaşımın sahadaki güçlerin sadakati ve direnişin boyutu ile yakından bağlı olduğunu vurguluyor.
Rota ve tercihler Hamaney için en öncelikli varış noktası Moskova olarak görülüyor. Uzmanlar, mevcut koşullarda başka güvenli liman bulunmadığını belirtiyor. Eski İsrail istihbaratı görevlisi Beni Sabti, Hamaney’in Putin’e büyük hayranlık duyduğunu ve İran ile Rus kültürleri arasında benzerlikler gördüğünü ifade ederek Rusya’nın birinci tercih olduğu görüşünü destekliyor. Bu plan, Şam’dan Rusya’ya sığınan Beşar Esad’ın izlediği yöntemi örnek alıyor. Hamaney ile onun oğlu Mücteba için tasarlanan bu rota, Tahran’ın dışında güvenli bir çıkış yolu vaat ediyor.
Güçlü bir varlık ağı The Times’a konuşan istihbarat kaynakları, liderin yabancı ülkelerde mal varlığı edinerek ve önemli miktarda nakit biriktirerek kaçışını kolaylaştırdığını öne sürüyor. Hamaney’in kontrolündeki devasa ve gizli bir varlık ağı bu kaçış planını destekliyor. 2013 verilerine göre, yarı resmi vakıflar üzerinden yönetilen yaklaşık 95 milyar dolarlık bir servet söz konusu. Bu mal varlığı, farklı şirketler ve gayrimenkullerle genişleyen karmaşık bir yapıyı içeriyor. Ayrıca Hamaney’e en yakın danışmanların ve aile üyelerinin halihazırda ABD, Kanada ve Dubai gibi bölgelerde yaşadığı, akrabalarının yurt dışına yerleştiği belirtiliyor. Bu tablo, rejim elitlerinin olası bir devrim karşısında kendilerine güvenli bölgeler oluşturduğunu düşündürüyor.
İşaretler ve zihin durumundaki değişim İran’ın para birimi Riyal’in çöküşünün tetiklediği ağır iç savaşa doğru girdiği şu dönemde, Hamaney’in sağlık ve mental olarak da zayıfladığı iddiaları Batılı istihbarat raporlarında öne çıkıyor. Halk protestolarının zirve yaptığı dönemlerde liderin halkın karşısına çıkmaması ve sessiz kalması, bu iddiaları güçlendiriyor. Kendini dünya çapında Şii Müslümanların lideri olarak gören Hamaney, Hizbullah ve Hamas’a yaptığı yatırımlarla ideolojik bir duruş sergiliyor. Ancak direniş ekseni olarak adlandırılan gruplar üzerinde yaşanan ağır darbeler, İran halkının sabrını zorlamaya devam ediyor.
News
