İran’ın Natanz Nükleer Tesisi ve Güvenlik Önlemleri
İran, İsrail’in füzelerine karşı koyabilmek amacıyla, Natanz Uranyum Zenginleştirme tesisini titizlikle korumakta. Bu tesis, tonlarca toprağın altında gizlenmiş durumda ve birçok uzman, dünyadaki herhangi bir sığınak delici füzenin bu tesisi etkisiz hale getirebileceğinden şüpheli. Natanz’ın, yer altındaki karmaşık yapısının üç ayrı bina içerdiği düşünülüyor.
Nükleer Tehdit Girişimi gibi kar amacı gütmeyen kuruluşların uzmanları, bu tesisin içinde uranyumu yakıt haline getiren yaklaşık 50 bin sentrifüj bulunduğunu tahmin ediyor. Toprağın derinliklerinde yer alan bu devasa kompleksin yüzeyinde, 2.5 kilometre uzunluğundaki havalandırma koridorları uydu görüntülerine yansımaktadır. Tesisin yüzeyinde bulunan altı bina, hava savunma sistemleri ve kilometrelerce uzanan çitlerle, Devrim Muhafızları tarafından sürekli olarak korunuyor.
Uydu görüntüleri, tesisin yüzeyinde olası onarımlar ve eklemeler için izler taşıyor. Yeni tünel girişleri açılmakta ve yer altından çıkarılan toprak, tesisin yüzeyinde yapay bir tepe oluşturacak şekilde boşaltılmaktadır.
TEK YOL: OPERASYON
Janes Uydu Görüntüleri Analizi uzmanları, yer altından çıkarılan toprak yığınını inceleyerek, Natanz tesisinin yerin 80 ila 100 metre derinliğinde olduğunu belirtiyor. Ancak Natanz, İran’ın tek uranyum zenginleştirme tesisi değil; Büyük Tuz Çölü’nün yakınında, dağın içine oyulmuş olan Fordow Zenginleştirme Tesisi de benzer şekilde ulaşılması zor bir yapıya sahip. Uzmanlar, İsrail’in en modern cephaneliğinin bile İran’ın nükleer tesislerine zarar vermekte zorlanabileceğini düşünüyor. Bu nedenle, İsrail’in nükleer tesisleri etkisiz hale getirmenin tek yolunun, askeri operasyonlar düzenlemek olduğuna inanılıyor.
İSRAİL BÜYÜK HASAR VEREBİLİR
İngiliz düşünce kuruluşu RUSI’nin Askeri Bilimler yöneticisi Matthew Savill, “İsrail, İran nükleer programını tamamen yok edemez” yorumunda bulundu. Ancak Savill, bu açıklamasının devamında, “İsrail yine de programa büyük hasar verebilir ve tüm süreci birkaç yıl geriye çekebilir” dedi. Natanz ve Fordow tesislerine atıfta bulunan Savill, “İran’ın bu iki nükleer tesisi, dağların derinliklerinde yer almakta. Bu tesislere ulaşabilmek için belki de yalnızca ABD’nin kullanabileceği dev bombalar yeterli olur” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
ABD’NİN BOMBALARINA İHTİYACI VAR
İsrail’in İran’ın önemli nükleer tesislerine ulaşabilmesi için, ABD’nin 13 ton ağırlığında GBU-57/B bombasına ve bu bombayı taşıyabilecek bir B-2 hayalet bombardıman uçağına ihtiyacı bulunuyor. ABD Başkanı Joe Biden, İsrail’i İran’ın nükleer tesislerini hedef almaktan kaçınması konusunda uyarmıştı. Bir ABD uçağının, ABD yapımı bir bombayla İran’daki bir nükleer tesisi vurması, ABD’yi bölgedeki çatışmalara dahil edecektir. Şu an için, ABD’nin böyle bir operasyonu onaylaması pek olası görünmüyor.
Diğer yandan Savill, İsrail’in mevcut mühimmatı ile reaktörler, benzin üretim tesisleri ve uranyum dönüştürme tesislerini kolaylıkla imha edebileceğini de vurguladı.
YOK ETMEK KOLAY DEĞİL
Geçmişte İran’ın nükleer programını denetleyen Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın eski direktör yardımcısı Olli Heinonen, İran’ın nükleer programını yok etmenin kolay olmayacağını belirtti. Heinonen, “Bu durum, istihbaratın kalitesine ve İran’ın nükleer tesislerini korumak için aldığı önlemlere bağlıdır” dedi. Ayrıca, İran’ın nükleer bomba üretiminde kullanılabilecek gizli tesislere sahip olabileceği üzerinde durdu. İran’ın nükleer programının tamamen ortadan kaldırılmasının zor olduğunu ifade eden Heinonen, bu tesislerin parçalarının ülke genelinde yayılmış durumda olduğunu vurguladı.
News
