İran’ın Nükleer Görüşmeleri: Cenevre’de Tarihi Bir Adım
Japonya’nın Kyodo haber ajansı tarafından aktarılan bilgilere göre, İran, 29 Kasım tarihinde Cenevre’de İngiltere, Fransa, Almanya ve Avrupa Birliği ile kritik nükleer görüşmeler yapmayı planlıyor. Habere göre, İran hükümeti, Başkan Masoud Pezeshkian liderliğinde, ABD’nin seçilmiş Başkanı Donald Trump’ın göreve başlamasından önce Birleşik Krallık, Almanya, Fransa ve AB ile nükleer konular üzerine bir çözüm bulmayı amaçlıyor. Bu görüşmelerin, İran ile Batı arasındaki derin anlaşmazlıkların çözümüne yönelik önemli bir diplomatik fırsat sunması bekleniyor.
Uranyum Zenginleştirme Endişeleri
Kapsamlı bir diplomatik çaba içerisinde, İran, Kasım ayında Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) ile nükleer faaliyetlerine dair müzakerelerde bulundu. Tahran, nükleer programının tamamen barışçıl amaçlarla yürütüldüğünü savunurken, Batılı ülkeler ise İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin askeri nükleer kapasite geliştirmek amacıyla kullanılabileceği endişesini taşıyor. İran, uranyumu nükleer silah üretmek için yeterli miktara yakın bir seviyeye, yani yüzde 60’a kadar zenginleştirerek, Batılı ülkelerin yeni bir yaptırım paketi hazırlamasına neden oldu.
Bu görüşmeler, IAEA’nın İran’da tespit edilen nükleer materyallere ilişkin sorularına yanıt arama çabasının bir parçası olarak gerçekleşti. Ancak İran, IAEA’nın şeffaflık taleplerine zaman zaman kısıtlamalar getirdi ve bazı nükleer tesislerin ziyaretine izin vermedi. Yine de, Kasım ayındaki müzakerelerde İran, zenginleştirilmiş uranyumun askeri amaçlar için kullanılmadığını vurgulamaya devam etti. Bununla birlikte, IAEA, İran’ın geçmişte nükleer silahlarla ilgili araştırmalar yaptığına dair kanıtların bulunduğunu öne sürdü. IAEA Başkanı Rafael Grossi, “Sorulara net yanıtlar verilmediği sürece, program üzerindeki şüpheler giderilemez,” diyerek durumu değerlendirdi.
Trump Dönemi Öncesi Son Fırsat
Bu önemli görüşmeler, ABD Başkanlığına seçilen Donald Trump’ın 20 Ocak’ta göreve başlayacak olması öncesinde gerçekleşiyor. Trump’ın büyük destekçisi olan İsrail, İran’ın nükleer silah geliştirmesi durumunda askeri müdahalede bulunma tehdidinde bulundu. ABD, İran’a yönelik yaptırımlarını sıkılaştırmaya devam ederken, Trump döneminde bu yaptırımların daha da genişlemesi olası görünüyor. İran ise diplomatik çözüm çağrısında bulunarak, ekonomik baskıların mevcut anlaşmazlıkları daha da derinleştirdiğini ifade ediyor.
29 Kasım’da yapılacak olan bu görüşmeler, İran’ın yeni Trump döneminden önce barışçıl bir çözüme ulaşma çabası olarak değerlendiriliyor.
News
