İsrail’de Ultra Ortodoks Yahudilerin Askerlik Protestosu
İsrail’de yüzlerce Ultra Ortodoks Yahudi (Haredi) erkek, zorunlu askerlik hizmetine karşı başkent Tel Aviv yakınlarındaki Tel Hashomer askerlik şubesinin önünde büyük bir protesto eylemi düzenledi. Haaretz gazetesinin aktardığına göre, İsrail ordusu, ilk etapta 1200 Ultra Ortodoks erkeğin askere alınması için şubelere gitmesi emrini verdikten sonra, Haredi topluluğu protesto için toplandı.
Protestocular ile hazırlıklı olan polisler arasında arbede yaşandığı bildirilirken, Ultra Ortodoksların yoğun olarak yaşadığı bölgelerde asılan afişlerde, “Yalnızca ilk bin kişi için mücadele etmiyoruz, Tanrı korusun, çocuklarınız da dahil olmak üzere hepimize ulaşacaklar” şeklinde ifadeler yer aldı. Bu posterler, Haredilerden askere alım şubesinin önündeki gösteriye katılmaları için bir çağrı niteliğindeydi.
Askerlik alımlarını protesto etmek amacıyla hazırlanan afiş ve bildirilerde, İsrail’in kuruluşundan bu yana genç Ultra Ortodoks erkeklere yönelik böyle bir “Holokost” yaşanmadığı iddia edildi. Bu durum, topluluk içinde büyük bir endişe yaratırken, Ultra Ortodoksların yalnızca yüzde 30’unun askere alım şubesine kayıt yaptıracağı öngörülüyor.
İsrail ordusundan ismini açıklamayan bir yetkili, Haredi Yahudilerden yalnızca yüzde 30’unun askerlik şubelerine kaydolmasının beklenildiğini ifade etti. Yetkili, “Hayal kırıklığına uğrayabiliriz veya hoş bir sürprizle karşılaşabiliriz.” şeklinde bir değerlendirmede bulundu.
İsrail’de Yüksek Mahkeme, Haredi nüfusun tamamının zorunlu askerlikten muaf tutulmasını öngören yasaları geçmişte “ayrımcı” ve “hukuka aykırı” olduğu gerekçesiyle iptal etmişti. Hükümetler, Savunma Bakanlığı aracılığıyla orduya, Tevrat okullarında dini eğitim gören erkeklerin zorla silah altına alınmaması yönünde talimatlar vermektedir.
Nüfusun Yüzde 12’sini Oluşturuyor
Hükümet, Haziran 2023’te mevcut kararın Mart 2024’e kadar uzatılmasına karar vermişti. Haredilerin askere alınması gerektiğini savunan liberal sivil toplum örgütü İyi Yönetim Hareketi, Yüksek Mahkeme’ye hükümetin bu kararına itiraz eden bir dilekçe sunmuştu.
Harediler, İsrail nüfusunun yaklaşık yüzde 12’sini oluşturmaktadır. Çoğu dini gerekçelerle askere gitmeyi reddeden Harediler, 9 milyonluk ülkede bu önemli demografik grubu temsil etmektedir. Ülkedeki Haredi Yahudilerinin büyük çoğunluğu, Batı Kudüs’teki Meaşerim Mahallesi ve Tel Aviv yakınlarındaki Bney Brak kentinde yaşamaktadır.
İsrail’de 1 Kasım 2022 seçimlerinden zaferle ayrılan Likud lideri Binyamin Netanyahu’nun koalisyon ittifakında, aşırı sağcı partilerin yanı sıra Ultra Ortodoks Şas ve Birleşik Tevrat Yahudilik partileri de yer almaktadır. Laik Yahudilerle birçok konuda görüş ayrılığı yaşayan Haredi topluluğu, toplumun geri kalanına entegre olmayı reddetmekte ve orduda dinlerinin gerektirdiği şekilde yaşayamayacakları gerekçesiyle askerlik yapmayı istememektedir.
İsrail’de kadınlar ve erkekler için 3 yıl zorunlu askerlik hizmeti bulunmaktadır. Ultra Ortodoks Yahudilik inancına sahip Harediler, 26 yaşına kadar Tevrat Kurslarında (Yeşiva) eğitim almaları halinde askerlikten muaf tutulmaktadır. Koalisyon ortağı Haredi partiler, “Tevrat eğitiminin temel hak olduğu” yönünde bir yasayı geçirerek, temsil ettikleri kesimin askerlikten muaf tutulmasını yasal güvence altına almak için çaba göstermektedir.
News
