
İstanbul’da yaşam maliyetleri her geçen gün hızla yükselirken, dört kişilik bir ailenin geçinmesi için gereken tutar gündemdeki tartışma konularından biri haline gelmiştir. Özellikle kira, market fiyatları ve temel ihtiyaçlardaki artışlar, asgari ücretin bu zorlukları aşmakta yeterli olup olmadığı sorusunu gündeme getiriyor. Halihazırda 17.000 TL olarak belirlenen asgari ücretin, ailenin yaşam standartlarını karşılamada yetersiz kaldığı ve yeni yılda yapılacak zamla bu miktarın önemli ölçüde artırılması gerektiği vurgulanmaktadır.

İstanbul’da kira fiyatları, özellikle merkezi ve gözde semtlerde hızla artış göstermektedir. 2+1 ya da 3+1 dairelerde yaşayan bir ailenin aylık kira gideri ortalama olarak 25.000 TL ile 40.000 TL arasında değişmektedir. Daha uygun fiyatlı semtlerde ise kira bedelleri 15.000 TL civarında seyretmektedir. Ancak, şehir içindeki ulaşım maliyetleri de göz önünde bulundurulduğunda, uygun kira bölgelerinde yaşamak dahi toplam harcamaları azaltmamaktadır.
Dört kişilik bir ailenin aylık market alışverişi, temel gıda ürünleri ve temizlik ile kişisel bakım malzemeleri dahil olmak üzere ortalama 15.000 TL’yi bulmaktadır. Artan gıda fiyatları, aile bütçesinde en büyük yüklerden birini oluşturarak, ailenin harcamalarını ciddi şekilde etkilemektedir.
Elektrik, su, doğalgaz ve internet gibi temel ihtiyaçlar için fatura giderleri her ay 3.500 TL ile 4.500 TL arasında değişiklik göstermektedir. Eğer aile özel araç kullanıyorsa, yakıt ve bakım giderleri ile birlikte ulaşım masrafları aylık 4.000 TL’yi bulabilmektedir. Toplu taşıma kullanımı ise yaklaşık 2.000 TL civarında bir maliyet yaratmaktadır.

Ailede okul çağında çocukların bulunması durumunda eğitim masrafları, kırtasiye ihtiyaçları ve ek kurslar gibi kalemler aile bütçesine 2.000 TL ile 5.000 TL arasında ek yük bindirmektedir. Eğitim harcamalarının yanı sıra, giyim, sağlık gibi diğer ihtiyaçlar da ailenin toplam harcamalarına önemli katkıda bulunmaktadır.

Eylül 2024 verilerine göre, TÜRK-İŞ’in açıkladığı rakamlar, dört kişilik bir ailenin İstanbul gibi büyük şehirlerde yaşamasının ne kadar zorlaştığını gözler önüne sermektedir. TÜRK-İŞ’in araştırmasına göre, Eylül ayında açlık sınırı 19.830 TL’ye yükselmiştir. Bu rakam, sadece sağlıklı ve dengeli beslenme için gereken en düşük harcama tutarını ifade etmektedir. Diğer zorunlu harcamaları (kira, ulaşım, sağlık, eğitim vb.) kapsayan yoksulluk sınırı ise 64.595 TL’ye ulaşmıştır.
Bu verilere dayanarak, dört kişilik bir ailenin asgari yaşam standartlarını koruyabilmesi için gelirlerinin en az 65.000 TL seviyesinde olması gerektiği belirtilmektedir. Mevcut asgari ücretin 17.000 TL olduğu göz önüne alındığında, çalışanların yaşam maliyetlerini karşılayabilmesi için ciddi bir zam beklentisi oluşmaktadır. Özellikle artan kira ve gıda fiyatları, İstanbul gibi büyük şehirlerde yaşamayı giderek daha da zor hale getirmektedir. Bekar bir çalışanın aylık yaşam maliyeti ise 25.706 TL’ye yükselmiştir. Bu durum, asgari ücretin mevcut haliyle yalnızca temel ihtiyaçları karşılamada bile yetersiz kaldığını göstermektedir. Yeni yılda yapılacak asgari ücret zammının, dört kişilik bir ailenin bu koşullarda yaşamını sürdürebilmesi için en az 65.000 TL civarında olması gerektiği ifade edilmektedir.
Eğer ailede bir bebek varsa, masraflar daha da artmaktadır. Özellikle çalışan anne babalar için kreş masrafları önemli bir gider kalemi haline gelmektedir. İstanbul’da bir kreşin aylık ücreti ortalama olarak 7.000 TL ile 30.000 TL arasında değişmektedir. Bunun yanı sıra, bebek bakım ürünleri (bez, mama, vb.) ve sağlık giderleri de aile bütçesini zorlayıcı diğer kalemler arasında yer almaktadır.