Kadınların ekonomik olarak güçlendirilmesi, sadece bireylerin yaşam standartlarını yükseltmekle kalmayıp, aynı zamanda ülkelerin refah seviyesini de artıran önemli bir faktördür. Bu bağlamda, Uluslararası Para Fonu (IMF), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) gibi ekonomi dünyasının önemli kurumlarının liderlik koltuklarında kadınların yer alması dikkat çekici bir gelişmedir. Dünya Bankası’nın hazırladığı “Kadınlar, İş Dünyası ve Hukuk” raporuna göre, kadınların siyasette, liderlik pozisyonlarında ve iş dünyasında önemli roller üstlenmemesi, ekonomik büyümeyi ciddi şekilde engellemektedir.
Hiçbir ülke, kadın ve erkekler arasında tam bir ekonomik eşitlik sağlayamazken, COVID-19 pandemisi ve sonrasındaki ekonomik ile jeopolitik krizler, toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda kaydedilen ilerlemeyi yavaşlatmıştır. Dünya Bankası, kadınların iş gücüne erkeklerle aynı düzeyde katılmalarına izin verilmesi durumunda, küresel ekonominin 20 trilyon dolar büyüme potansiyeline sahip olduğunu öngörmektedir. Ayrıca, çocuk bakım yasalarının çıkarılması, aile içi şiddete karşı koruma önlemleri, finansal kaynaklara erişim sağlanması ve başta kız çocukları olmak üzere gelecek nesil çalışanların eğitimi gibi yasal reformların, kadınların ekonomiye katılımını artıracağı öngörülmektedir.
IMF’nin araştırmalarına göre, üst düzey pozisyonlarda cinsiyet dengesinin sağlanması, düşünce çeşitliliği ve denetim mekanizmalarının güçlenmesine katkıda bulunarak ekonomik ve finansal istikrarı artırabilir. Bunun yanı sıra, erkeklerin yoğunlukta olduğu kamu ekonomisi, teknoloji ve finans sektörlerinde kadınların liderliği artmakta; uluslararası finans kuruluşlarında kadın yöneticilerin sayısının giderek çoğaldığı gözlemlenmektedir. Şu anda 16 ülkede maliye bakanlıklarını ve merkez bankalarının 14’ünü kadınlar yönetmektedir. IMF, ECB ve DTÖ gibi güçlü kuruluşların liderlik pozisyonlarında yer alan kadınlar, dünya ekonomisine yön vermeye devam etmektedir.
Euro Bölgesi’nde Fiyat İstikrarı Kadın Yönetiminde
ECB’nin ilk kadın Başkanı Christine Lagarde, Euro Bölgesi’nde uygulanacak para politikasını şekillendiren önemli bir figürdür. 1 Kasım 2019’da Mario Draghi’den devraldığı başkanlık görevinde, Kovid-19 pandemisinin getirdiği zorluklarla mücadele etmek zorunda kalmıştır. Lagarde’ın kariyeri, 2011-2019 yılları arasında IMF Başkanlığı gibi önemli bir pozisyonda yer almayı da içermektedir. Fransız kökenli avukat ve iş kadını olan Lagarde, 2007-2011 yılları arasında Fransa’nın Ekonomi ve Maliye Bakanı olarak görev yapmıştır.
Göreve başladığında, selefi Draghi’nin uyguladığı para politikalarında önemli bir değişiklik yapmayan Lagarde, Kovid-19’un yarattığı ekonomik krizle birlikte yeni bir politika geliştirmek zorunda kalmıştır. Kovid-19 sonrası dönemde, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik askeri müdahalesi ve artan enflasyon gibi sorunlarla başa çıkmak zorunda kalan Lagarde, ECB’nin faiz oranlarını düşük seviyelerde tutarak 1 trilyon 850 milyar Euro’luk Pandemi Acil Varlık Alım Programı’nı duyurmuştur. Enflasyonun yükselmesiyle birlikte 2022’de “şahin” adımlarla enflasyonla mücadele sürecine girmiştir. Lagarde, Euro Bölgesi genelinde büyümenin durgun olduğu bu dönemde, faiz oranlarını düşürerek etkili bir yanıt vermiştir.
Uluslararası Para Sistemini Kadın Yönetiyor
IMF Başkanı Kristalina Georgieva, Lagarde’ın ardından Fon’un liderlik koltuğuna oturan ikinci kadın başkan olma özelliğini taşımaktadır. Kovid-19 krizi sürecindeki aktif tutumuyla dikkat çeken Georgieva, 2019 yılından bu yana IMF’yi yönetmektedir. Bulgar ekonomist olan Georgieva, 2017-2019 yılları arasında Dünya Bankası’nda üst düzey yöneticilik yapmıştır. Jim Yong Kim’in istifası sonrası 2019’da kısa bir süre Dünya Bankası Grubu Başkan Vekili olarak görev almıştır. Georgieva, gelişmekte olan bir ülkeden IMF Başkanlığı görevine gelen ilk kişi olarak dikkat çekmektedir.
Georgieva, uluslararası para sisteminin istikrarını sağlamak ve krizleri önlemek amacıyla politikalar geliştirmektedir. Özellikle Kovid-19 pandemisinin etkilerini hafifletmek için yoksul ülkelere likidite sağlama çabalarıyla öne çıkmaktadır. Ayrıca IMF’nin iki numaralı isminin de bir kadın olması, bu kurumun kadın liderliği konusundaki ilerlemesini göstermektedir. 2019-2022 yılları arasında IMF’de başekonomist olarak görev yapan Gita Gopinath, 2022’den itibaren kurumun başkan yardımcılığı pozisyonunda bulunmaktadır.
Küresel Ticaret Bir Kadın Kontrolünde
Dünya ekonomisinin önemli kuruluşlarından biri olan DTÖ, Nijeryalı Ngozi Okonjo Iweala tarafından yönetilmektedir. 1 Mart 2021’de DTÖ Genel Direktörlüğü görevini devralan Iweala, aynı zamanda örgütün ilk Afrikalı genel direktörü olma özelliğini taşımaktadır. 40 yılı aşkın bir süre boyunca Asya, Afrika, Avrupa, Latin Amerika ve Kuzey Amerika’da deneyim kazanmış bir finans uzmanı, ekonomist ve uluslararası kalkınma uzmanı olarak tanınmaktadır.
Iweala, Dünya Bankası kariyerine iki kez ara vererek Nijerya’da iki dönem Maliye Bakanlığı yapmıştır. Maliye Bakanı olduğu dönemde, ülkenin finansal istikrarını iyileştirmek ve yolsuzlukla mücadele için önemli ekonomik reformlar gerçekleştirmiştir. DTÖ Genel Direktörü olmadan önce, Küresel Aşı İttifakı’nın başında bulunmuştur. Iweala’nın yönetimindeki DTÖ, müzakere gündemindeki tıkanmalar ve ABD’nin çok taraflı sisteme yönelik itirazları gibi zorluklarla başa çıkmak amacıyla önemli bir rol üstlenmektedir.
Fortune 500 Listesinde Kadın CEO Oranı Yüzde 11’i İlk Kez Geçti
Küresel ekonomiye yön veren kadın liderlerin yanı sıra, iş dünyasında kadın yönetici sayısının da artış göstermesi dikkat çekicidir. Fortune dergisi tarafından hazırlanan ve ABD’deki en yüksek net ciroya sahip 500 kurumun sıralandığı listede, 2025 itibarıyla kadınların yönettiği 58 şirket bulunmaktadır. Bu listede kadın CEO oranı ise ilk kez yüzde 11’i aşarak %11.6 seviyesine ulaşmıştır. Bu gelişmeler, kadınların iş dünyasındaki rolünün giderek güçlendiğinin somut bir göstergesidir.
News
