Dünya Kalp Günü kapsamında İstanbul Atlas Üniversitesi’nden Prof. Dr. M. Emel Alphan, sağlıklı ve dengeli beslenmenin kalp-damar sağlığı üzerindeki etkilerini paylaştı. Tansiyon ve toplam kolesterolün yüksekliklerinin kalp-damar hastalıklarının en önemli risk faktörleri arasında yer aldığına dikkat çekti. Günümüzde popülerleşen bazı diyet türlerinin kalp sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Alphan, özellikle ketojenik diyetler, glutensiz ve laktozsuz yaklaşımlarına yönelik eleştirilerini dile getirdi. Karbonhidratı aşırı kısıtlayan bu diyetlerin, kan kolesterolünün artmasına ve bağışıklık mikrobiyotasını olumsuz etkilemesine yol açabileceğini belirtti ve bunun da kalp-damar hastalıkları riskini artırabileceğini söyledi.
Türkiye’de ve dünyada kalp-damar hastalıklarının ölümlerde birinci neden olduğuna değinen Alphan, yüksek kolesterolün kalp hastalıklarını tetiklediğini ve kolesterol düzeyinin düşürülmesinin riskleri azalttığını ifade etti. 29 Eylül Dünya Kalp Günü’nün, dünyada yaklaşık 18 milyon kişinin yaşamını yitirmesine yol açan bu hastalıklar hakkında farkındalık yaratmayı amaçladığını vurguladı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2024 yılında dolaşım sistemi hastalıkları, ülkede ölümlerin en yaygın nedeni olarak yüzde 36,0 oranında kaydedildi; 2023 verisi ise yüzde 33,6’ydı.
Erken ölümlerin en az %80’inin önlenebilir olduğuna işaret eden Alphan, sağlıksız beslenme, hareket eksikliği, yüksek tansiyon, aşırı tuz tüketimi, tütün ve alkol kullanımı gibi risk faktörlerinin kontrol altına alınmasıyla bu hastalıkların önüne geçilebileceğini belirtti.
Kalp-damar sağlığını korumada beslenmenin rolü konusuna değinen Prof. Dr. Alphan, hipertansiyon ve yüksek kolesterolün temel risk etkenleri olduğuna dikkat çekti. Doymuş yağlardan ve trans yağlardan kaçınılmasının önemini vurgulayan Alphan, zeytinyağı başta olmak üzere bitkisel yağları tercih etmeyi önerdi. Ayrıca kırmızı et, tavuk ve balık tüketiminin günlük olarak sınırlanması gerektiğini belirtti ve hayvansal kaynaklı besinlerin azaltılmasıyla bitkisel proteinlerin, özellikle kurubaklagillerin daha fazla tüketilmesini tavsiye etti.
Günlük beslenmede, sebze ve meyve tüketiminin 5-10 porsiyon düzeyinde olması ve sert çekirdekli yemişlerin ölçülü tüketilmesi gerektiğini belirtti. Rafine şekerin azaltılması ve tam tahılların ön planda olması gerektiğini de hatırlattı. Ayırıcı öneriler arasında beyin, böbrek gibi organ etlerinden kaçınılması, işlenmiş şarküteri ürünlerinden uzak durulması ve pişirme şekillerinin kızartmadan yana olmaması yer alıyor.
Akdeniz, DASH ve vejetaryen diyetler, hipertansiyon ve kalp-damar hastalıklarını korumada etkili olarak görülüyor. Alphan, hipertansiyonu olanların tuzu azaltması ve DASH diyetini benimsemesinin, hastalık riskinin azaltılmasına yardımcı olacağını belirtti. Ayrıca kalp sağlığını korumada mucize bir besin bulunmadığını vurgulayarak, dengeli bir beslenmenin her besin grubunu kapsaması gerektiğini söyledi. Omega-3, C, D, E vitaminleri gibi takviyelerin tek başına yeterli olmayacağını, besinlerle birlikte alınmasının avantajlı olmadığını ifade etti. Zengin renkli sebze ve meyvelerin günlük tüketimiyle, gerekli vitamin ve fitonutrientlerin elde edilebileceğini hatırlattı.
News
