AKP’nin 2023 seçimlerini kazanma stratejisinde temel araçlardan biri haline gelen ve yoksuldan zengine doğru devasa servet transferine imkan tanıyan Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulaması, son dönemlerde dev kamu kaynaklarının adeta özel çıkarlar için yağmalandığı iddialarını gündeme getirdi. Ekonomist Erol Taşdelen, KKM’nin devlet açısından sıfır riskle kamu parasının sömürülmesi anlamına geldiğini vurgulayarak, bu duruma denetim mekanizmalarının yetersiz kaldığını ve kamu kurumlarının bu soygun girişimlerine sessiz kaldığını ileri sürdü.
TEKRAR EDİLEN YOL
Taşdelen, KKM ile ilgili yaşanan sürecin çeşitli şirketler ve bankalar tarafından sistematik olarak suiistimal edildiğine dikkat çekerek, “Bu uygulama, aslında krediyle KKM’ye girip, döviz kurlarındaki artıştan kar sağlama yöntemi olarak kullanılıyor. Bir şirket 10 milyon liralık kredi alıp, hemen KKM hesabına yatırıyor. Döviz kuru yükseldikçe, kamu hazinesi kur farkını karşılıyor ve vade sonunda hem ana parasını hem de kur farkını kazanan şirket, büyük oranda kar elde ediyor. Kredi geri ödendiğinde ise bu kazanç, şirketin kasasına kalıyor” dedi.
Taşdelen, bu yöntemin defalarca tekrarlanabildiğini ve sistemin nasıl istismar edildiğine ilişkin detayları şöyle açıkladı: “Örneğin, 10 milyon TL tutarında bir para, KKM hesabına yatırıldıktan sonra aynı tutarda başka bir hesaba aktarılıyor ve yeni KKM hesapları açılarak aynı döngü devam ettiriliyor. Bu süreç, şirketlerin ve bankaların kendi aralarında organize ettiği, adeta bir ‘döviz ve kredi sarmalı’ haline geliyor. Bazı örneklerde, 15-20 farklı hesap ve farklı bankalar aracılığıyla aynı işlemler tekrarlanabiliyor. Bu durum, devletin denetim mekanizmalarının yetersizliği ve kamu kurumlarının bu düzeni görmezden gelmesiyle birleşiyor.”
DENETİM KAPANLARI VE ELEŞTİRİLER
Ekonomist Taşdelen, Hazine ve Merkez Bankası’nın (TCMB) bankalardan gelen bildirimleri sorgulamadan ödemeleri yaptığına vurgu yaparak, “Bankalar, bu işlemleri ve kredilerin amaçlarını raporlar ve bildirimler aracılığıyla aktarmalı. Ancak ne yazık ki, bu bilgiler yeterince incelenmiyor. BDDK ise, bankaların kullandırdığı kredilerin hangi amaçla verildiğini ve bu kredilerin ne şekilde kullanıldığını görebilecek durumda. Aynı zamanda, MASAK da, kısa sürede gelen yüksek tutarlı kredi ve döviz hareketlerini, ‘şüpheli işlem’ kapsamına almalıydı. Fakat, bu denetim mekanizmalarının eksikliği ve hatta bazen bilinçli sessizlik, sistemin suiistimal edilmesine zemin hazırladı.”
ÖNLEM VE YAPTIRIM ÇAĞRILARI
Taşdelen, finansal sistemin gözetiminden sorumlu kurumların ya bu düzeni fark etmediğini ya da fark edip görmezden geldiğini belirterek, “İki durumda da ciddi endişeler söz konusu. Bu nedenle yapılması gerekenler belli: Kredi kullandığı anda KKM yapan şirket ve ortaklarının detaylı listeleri çıkarılmalı, bu kişiler ve kurumlar hakkında kapsamlı incelemeler başlatılmalı. Ayrıca, bu firmaların ve şahısların kazandığı kârlar ve faizleriyle birlikte geri tahsil edilmelidir. Bankalara ve finans kurumlarına ise, idari ve cezai yaptırımlar uygulanmalı. Sorumlu kamu görevlileri hakkında ise, bağımsız soruşturmalar ve disiplin süreçleri hayata geçirilmeli. Bu sayede hem kamu kaynaklarının korunması sağlanacak hem de sistemin suiistimal edilmesine engel olunacaktır.”
News
