Doğal Şifa: Kaplıcaların Faydaları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Doğal kaynak sularının, belli bir mineral içeriği ile insanlara fiziksel ve ruhsal rahatlama sağladığı, tarih boyunca pek çok kültürde kabul görmüştür. Ülkemiz, kaplıca kaynakları bakımından zengin bir potansiyele sahip olup, birçok hasta buralarda şifa bulmaktadır. Ancak, toplumda yaygın olan “termal su her derde deva” inancı, dikkatli bir yaklaşım gerektirmektedir. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Nafiz Akman, kaplıcalardan bilinçli bir şekilde faydalanmanın önemini vurgulamakta ve bu konuda dikkat edilmesi gereken hususları şu şekilde açıklamaktadır:
Prof. Dr. Nafiz Akman
Sağlık Kontrolü Şart
Özellikle kalp-damar sistemi hastalığı bulunanlar, yakın zamanda kalp krizi ya da iskemik kalp hastalığı geçirenler, kontrol altında olmayan kalp yetmezliği olanlar, düzensiz hipertansiyonu ya da diyabeti, beyinde dolaşım sorunları, belirgin varisleri, iltihabi romatizma veya ateşli hastalıkları olan bireylerin, doktora danışmadan kaplıca ziyaretinde bulunmamaları önerilmektedir.
Kaplıca Krizi Yaşanabilir
Kaplıca tedavisi, Latince’de “suyla gelen sağlık” ya da “su ile tedavi” anlamına gelen Spa (Sanus Per Aquam) terimiyle de anılmaktadır. Ancak, kaplıca tedavisinin herkes için aynı şekilde fayda sağlamadığını ve bazı bireyler için riskler taşıdığını unutmamak gerekir. Özellikle yüksek ısıdaki su banyoları, sağlık durumu iyi olmayan kişilerde şu tehlikeleri barındırmaktadır:
- Ani tansiyon düşmeleri veya yükselmeleri, nefes darlığı, çarpıntı, sersemlik veya bilinç bozuklukları ortaya çıkabilir.
- Bazı bireylerde, sempatik sinir sisteminin etkilenmesi sonucu “Kaplıca krizi” adı verilen durum (huzursuzluk, uykusuzluk, bulantı, kusma, baş ağrıları, çarpıntı, ateş, terleme, titreme vb. ile seyreder) meydana gelebilir.
- Özellikle kalp-damar ve solunum sistemi hastalıkları olan kişiler, yoğun ısı ve buhara maruz kaldıklarında çarpıntı, kalp ritmi sorunları, nefes darlığı, tansiyonda ani değişiklikler, kalp yetmezliği hatta kalp krizi gibi ciddi problemler yaşayabilir.
- Epilepsi hastalarında atak geçirme riski, boğulma riski gelişebilir.
- Kontrolsüz veya ileri aşamada diyabeti olan bireylerde sağlık sorunları ortaya çıkabilir.
- Romatizmal hastalıklar, sönme durumunda aktif hale gelebilir.
- Varisli damarlar, ağrıları artabilir ve kötüleşebilir.
- İltihaplı romatizmalar aktif hale gelebilir.
- İdrar yolu, bağırsak, solunum sistemi, cilt, kulak ve göz enfeksiyonları ortaya çıkabilir.
Nelere Dikkat Edilmeli?
Kaplıca ziyaretlerinde dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:
- Kalp-damar hastalığı bulunanlar ve tansiyon ilacı kullananlar, her banyo öncesi ve sonrası kan basıncını ve nabzını kontrol ettirmelidir. Sağlıklı bireyler ise ilk gün ve rahatsızlık hissettiklerinde bu kontrolleri yapmalıdır.
- Bilimsel veri olmamakla birlikte, kaplıca-kür tedavilerinin genellikle 10 ila 20 gün sürdürülmesi önerilmektedir.
- Suyun sıcaklığı 40 derecenin üzerinde olmamalıdır.
- Kaplıca alanlarının hijyenik koşulları sağlanmalıdır.
- Ateşi ya da ishali olanlar kesinlikle kaplıcaya girmemelidir.
- Aşırı tok veya açken kaplıcaya girilmemelidir.
- Sıcak suda 15-20 dakikadan fazla kalınmamalıdır.
- Günde en fazla iki kez, tercihen bir kez kahvaltıdan 1-2 saat sonra kaplıcaya girilmelidir.
- Kaplıca tedavisi süresince yeterli sıvı ve elektrolit alımına dikkat edilmelidir.
- Hafta sonu için gidilip uzun süre sıcak suya girip çıkmak, faydadan çok zarar getirebilir.
- Ateş, uyku zorluğu, iştahsızlık, terleme, bulantı, kusma, ishal, çarpıntı gibi belirtiler ortaya çıkarsa kaplıca tedavisine ara verilmeli veya sonlandırılmalıdır.
Çoğu hasta, yürüme bozuklukları, bilişsel işlevlerde ve idrar kontrolünde belirgin bir iyileşme yaşayabilir. Ancak, şantın zamanla tıkanması veya enfekte olması gibi komplikasyonlar gelişebileceğinden düzenli kontroller ve takip önemlidir.
Kimler İçin Faydalıdır?
Kaplıca tedavisi, ek sağlık sorunu olmayan, geçmişte nörolojik veya romatizmal hastalıklar veya kırık-çıkık gibi travmatik durumlar geçirmiş, eklem hareketleri kısıtlanmış ve yaygın ya da bölgesel ağrıları olan kişiler için uygundur. Ayrıca, yaşa bağlı veya genetik/gelişimsel bozukluklara bağlı kireçlenme ve eklem dejenerasyonu yaşayan bireyler de kaplıca tedavisinden fayda görebilir. Ek sağlık sorunları bulunan bireyler, hastalıkları kontrol altında ise ve kaplıca merkezinde sağlık profesyonelleri mevcutsa, tedaviyi gözetim altında alabilirler.
News
