Kaşınan bir bölgeyi kaşımak, vücudun bakterilere karşı savunmasını güçlendirerek bazı faydalar sağlayabilir. Bu durum, kaşımanın evrimsel olarak neden hoş bir his yarattığını düşündüren ilginç bir paradoksu beraberinde getirir. Tırnaklarımızı kaşınan bir bölge üzerinde gezdirmek genellikle keyif verici bir deneyimdir; ancak bu eylem, aynı zamanda egzamayı ve döküntüleri kötüleştirebilir veya mevcut yaraların yeniden açılmasına neden olabilir.
New Scientist’in haberine göre, bu ikilemi daha iyi anlamak amacıyla Pensilvanya’daki Pittsburgh Üniversitesi’nden Dan Kaplan ve ekibi, farelerde egzama benzeri semptomlar oluşturmak için hapten adı verilen alerjenler kullandılar.
Nötrofil Seviyesindeki Artış
İlgili deneyde, kaşıma eylemi gerçekleştirebilen farelerin kulakları daha fazla şişti ve vücudun enfeksiyonla savaşmasına yardımcı olan nötrofil adı verilen iltihaplı hücrelerin sayısında belirgin bir artış gözlemlendi. Bu fareler, kulaklarına ulaşmaları engellenen ve tasma takılı olan farelere kıyasla daha fazla nötrofil üretiyordu.
Kaşımanın cilt üzerindeki etkilerini incelemek için araştırmacılar, hücrelerde neler olduğunu merak ettiler. Kaşıma eyleminin, ağrıyı algılayan nöronların P maddesi adı verilen bir kimyasalı salgılamasına yol açtığı ve bunun sonucunda mast hücreleri olarak bilinen beyaz kan hücrelerini aktive ederek vücudun daha fazla nötrofil üretmesine zemin hazırladığını keşfettiler.
Sağlıklıysanız, Kaşınmak Olumlu Bir Durumdur
İngiltere’deki Hull Üniversitesi’nden Holly Wilkinson, “Bu, kaşıma eyleminin mast hücresi davranışını artırmada gerçekten önemli bir rol oynadığını gösteriyor” diyor. Araştırma ekibi ayrıca, kaşımanın farelerin derisindeki Staphylococcus aureus adlı bakterinin miktarını azalttığını buldu. Kaplan, bu bakterinin aşırı cilt iltihabına yol açabileceğini ve bunun dermatit şeklinde kendini gösterebileceğini belirtiyor. “Yaklaşık 24 saatlik bir kaşınma süresi, mikrobiyomu ölçülebilir derecede değiştirmek için yeterli bir zaman dilimidir” diyor.
Ancak alerjenler, mast hücrelerini aktive ederek inflamasyonu tetikleyen bir süreci başlatıyor. Egzama gibi dermatit türlerinde, vücut iki kat daha fazla cilt iltihabına maruz kalabiliyor. Bu durum, kaşımayı muhtemelen daha fazla hasara yol açan bir eylem haline getirebilir. Wilkinson, “Temelde sağlıklıysanız ve kaşınıyorsanız, bu olumlu bir durumdur” diyor. “Ancak bir noktada aşırıya kaçarsanız, bu durum olumsuz sonuçlar doğurabilir.”