Kızıldeniz, jeolojik geçmişte muazzam bir değişim geçirdi. Yaklaşık 6.2 milyon yıl önce havza, o anki iklim baskısı altında susuzlaşmaya başladı ve zamanla tamamen kurudu. Bu süreç, Hint Okyanusu’ndan gelen su kütlesinin havzayı kalıcı olarak küresel okyanus sistemine bağlayan dev bir sel baskınıyla son buldu. Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan KAUST araştırması, bu olayın büyüklüğünü ve hızını net biçimde ortaya koyuyor.
Araştırma bulguları, Kızıldeniz’in küçülmekle kalmadığını; tamamen yok olduğuna ve ardından 100.000 yıldan daha kısa bir sürede derin bir deniz istilasıyla yeniden dolduğuna işaret ediyor. Baş yazarlı Dr. Tihana Pensa, “Bulgularımız, havzanın Dünya’daki en aşırı çevresel olaylardan birini kaydettiğini gösteriyor” bilgisini paylaşıyor. Bu kuraklık ve deniz istilası, Akdeniz ile Kuzey Afrika’daki pek çok havzayı yeniden şekillendiren küresel Messinian Tuzluluk Krizi ile aynı döneme denk düşüyor.
Havza boyunca elde edilen sismik profiller, kuyu çekirdeği verileri ve stronsiyum izotop tarihlemeleri, keskin bir jeolojik sınırı (S-yansıtıcısı) ortaya koyuyor. Sınırın alt kısmı, kuraklığa işaret eden fosil içermeyen katmanlar ve yüksek anhidrit ile kaya tuzu oranıyla dikkat çekiyor. Üst kısmında ise bu sınırın hemen üzerinde, aniden sığ deniz faunasıyla dolup taşan katmanlar bulunuyor; bu katmanlar 6.2 milyon yıl olarak tarihlendiriliyor. Bu bulgular, havzanın buharlaşmasının ve ardından ani sel baskınının bilimsel olarak doğrulandığını gösteriyor.
Kuruma süreci, küresel deniz seviyelerinin düşmesi ve tektonik hareketlerin Kızıldeniz’in su bağlantılarını kesmesiyle başladı. Buharlaşma, su girişini bastırdı ve bir zamanların gelişen körfezi dev bir tuz çölüne dönüştürdü. Yaklaşık 6.2 milyon yıl önce, Hint Okyanusu’nun yakınında yer alan Hanish volkanik eşiğinin geçilmesiyle başlayan süreçte, modern deniz tabanında 320 kilometre uzunluğunda bir denizaltı kanyonu oluştu; bu devasa yara, günümüzde batimetri haritalarında hâlâ net bir şekilde görülebiliyor.
News
