Toplumumuzda kronik hastalıklar giderek daha sık görülüyor. Özellikle hipertansiyon ve diyabet, uygun tedaviyle kontrol altına alınmadığında ciddi sonuçlara yol açabilir. Bunlardan biri de böbrek yetmezliği. Ülkemizde kronik böbrek hastalığının farkındalığı oldukça düşük olduğundan erken tedavi ve farkındalık hayati önem taşıyor.
Böbrek yetmezliği neden artıyor? Yaşlanan nüfus ve artan obezite ile kronik hastalıkların (diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığı gibi) artması, hastaların bu durumlar hakkında yeterli bilgiye sahip olmaması ve tedavilerini eksik sürdürmesiyle ilişkilidir.
Yaygın yanlış inanışlar Su içmenin böbrek hastalığını düzelttiğine dair inançlar veya tuz konusunda uçuk öneriler mevcut. Oysa sadece su içmek böbrek hastalığını düzeltmez ve belirgin bir farkı gösteren bilimsel çalışma bulunmamaktadır. Soğukta kalmanın böbrek hastalığına yol açtığı da kanıtlanmış değildir.
Farkındalık ve erken tespit Kronik böbrek hastalığı çoğu kez sessiz seyrettiği için erken dönemde belirti vermez. Bu nedenle hastalar çoğunlukla geç fark eder ve tedavi gecikebilir. İlerledikçe şikayetler artar; erken belirtiler arasında Kansızlık, gece idrara çıkma, idrarda köpürme ve kan görülmesi sayılabilir.
Ani böbrek hasarının nedenleri Yaşlı bireylerde bilinçsiz ilaç kullanımı (özellikle ağrı kesiciler ve antibiyotikler), kontrast maddeler, enfeksiyonlar veya bazı kanser türleri ani böbrek hasarına yol açabilir. Bu durumun uzun sürmesi veya kronik hastalıklar (hipertansiyon, diyabet, böbrekte taş hastalığı) ile birleşmesi kronik böbrek yetmezliğine zemin hazırlayabilir.
ÖNEMLİ BELİRTİLER Ellerde ve bacaklarda ödem, hipertansiyon görülebilir. Uzun süren yorgunluk da dikkat edilmesi gereken bir belirtidir; çünkü böbrekler zarar gördüğünde sıradan belirtiler göz ardı edilebilir. İlerleyen dönemde ise belirgin yorgunluk, halsizlik, bulantı, kusma, iştahsızlık, kaşıntı, nefes darlığı ve azalan idrar miktarı gibi bulgular ortaya çıkabilir.
Hastalıklara yönelik tavsiyeler Diyabet ve hipertansiyon için ilaç tedavisi, diyet ve düzenli takip böbrek hastalığının gelişimini engellemeye ve ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olur. Kronik hastalığı bulunanların yılda bir kez idrar ve kan tetkiklerini yaptırması da son derece önemlidir. BUNLARA DİKKAT EDİN -40 yaşından sonra tansiyon ölçümünün evde kolayca yapılabilmesi için bir tansiyon aletinin edinilmesi yararlı olabilir. -Gelişigüzel ağrı kesici ve antibiyotik kullanımı da önemli bir sorundur; bu ilaçlar mutlaka hekime danışılarak kullanılmalıdır.
Yaşam tarzında alınacak önlemler Sadece ilaçlarla tedavi yeterli değildir. Aşağıdaki adımlar, böbrek sağlığını koruma ve tedaviyi destekleme açısından önemlidir:
- 1- Kilolarınızdan kurtulun Fazla kilo, hem hipertansiyon hem de diyabete zemin hazırlar ve böbrek sağlığı için risktir.
- 2- Yürüyüş yapın Düzenli yürüyüş, kan basıncını düşürür ve kan şekerini dengeler; böbrekleri korur.
- 3- Tuz tüketimini kısıtlayın Himalaya veya kaya tuzuna güvenmek bilimsel değildir. Tuz alımını azaltmak için ekmek, peynir, zeytin, soda ve kavrulmuş kuruyemiş gibi gıdaların tuzsuz veya azaltılmış versiyonlarını tercih edin.
- 4- Dengeli beslenin Akdeniz tipi beslenme, tedavinize katkı sağlar ve böbrek sağlığını destekler.
- 5- Sigara ve alkolü bırakın Bunlar böbrek çalışmalarını zorlaştırır ve tansiyon/diyabet hastalıklarının seyrini olumsuz etkiler.
- 6- Susamadan su için Özellikle belirli durumlar hariç günde yeterli su almak önerilir. Kronik böbrek hastalığı olanlarda yeterince su içmemenin hastalığın ilerlemesini hızlandırabileceğini unutmamak gerekir.
News
