Yakın dönemde internet kesintileri, sadece teknik sorunlar olarak görülemeyecek kadar geniş bir etkiye sahip oldu. Uzmanlar, dünyanın en büyük teknoloji şirketlerinin altyapılarının giderek artan yoğunlaşmasından kaynaklanan kırılganlıkları işaret ediyor ve bu durum milyonlarca kullanıcının günlük dijital yaşamını doğrudan etkiliyor.
Geçen hafta yaşanan olay, bulut sağlayıcılardan biri olan Cloudflare’de meydana gelen arızanın, dünyanın pek çok popüler site ve hizmetini saatlerce kilitlediğini gösterdi. Bu kesinti, son bir ay içinde yaşanan üçüncü büyük internet çöküşü olarak kayıtlara geçti.
KİLOMETRE TAŞI NEDİR? ABD Tüketici Finansal Koruma Bürosu’nun eski teknik sorumlusu Erie Meyer, bu dönemi alışılmışın ötesinde değerlendiriyor ve geçmişte gördüklerimizin daha sık yaşandığını belirtiyor. Meyer, teknolojik devlerin aşırı yoğunlaşmasının temel sorun olduğunu vurguluyor: Köprü niteliğindeki hizmetler, maliyeti düşürmek için aynı birkaç büyük bulut şirketinin altyapısına bağımlı hâle geldi ve bu da küçük bir hatanın küresel bir kesintiye yol açmasına olanak tanıyor.
KISA SÜREDE DÜNYAYI SARAN KESİNTİLER Son bir ayda üç geniş çaplı kesinti meydana geldi ve onlarca milyon kullanıcıyı etkiledi. 20 Ekim’de AWS çöktü; Roblox ve Fortnite gibi oyun platformları, Ring güvenlik kameraları ve benzeri pek çok hizmette erişim kesildi. Bazı kullanıcılar, akıllı yataklarına bile erişemedi. Bu olayın ardından Senatör Elizabeth Warren, büyük teknoloji şirketlerinin bölünmesi gerektiğini savundu; tek bir şirketin tüm interneti kilitleyebilecek bir konuma gelmesi kabul edilemez diye konuştu. 29 Ekim’de dünya genelinde Microsoft Azure çöktü ve pek çok Microsoft hizmetiyle birlikte Delta ve Alaska havayollarının online işlemleri de durdu. Son olarak Cloudflare’ın salı günü yaşadığı arıza, şirketin CEO’su Matthew Prince’e göre 2019’dan beri kaydedilen en büyük kesinti olarak niteleniyor. Prince, zarardan dolayı üzgün olduklarını ve böyle bir kesintinin kabul edilemez olduğunu ifade etti.
KÜÇÜK HATALAR, BÜYÜK SONUÇLAR Üç olayın da altında yatan nedenler birbirinden farklıydı. Cloudflare, başlangıçta siber saldırı olarak değerlendirilen sorunu daha sonra bot trafiğini engelleyen yazılımında bulunan bir hata olarak açıkladı. AWS ve Microsoft ise alan adı sistemiyle ilgili DNS yapılandırmasında yaşanan sorunlar nedeniyle global kesinti yaşandı. Geçen yıl meydana gelen başka bir olayda, CrowdStrike’ın güncellemesindeki küçük bir hata Microsoft tabanlı cihazlarda mavi ekran sorununa yol açmış ve çok sayıda kurumun sistemlerini etkileyerek durma noktasına gelmişti. Vanderbilt Policy Accelerator’da teknoloji ve yapay zekâ politikası direktörü Asad Ramzanali, bu durumun artık ulusal güvenlik açısından risk oluşturduğunu ifade ediyor. Toplumun neredeyse tamamının bu altyapılara bağlı olması nedeniyle yoğunlaşmanın kabul edilemez olduğunu belirtiyor. Akamai Cloud Technology Group CTO’su James Kretchmar ise bu tür sorunların tamamen önlenemeyeceğini, ancak mühendis kaynağının artırılmasıyla risklerin azaltılabileceğini sözlerine ekliyor.
BU ARIZALAR SIRADAN DEĞİL Kamu yararı odaklı Public Citizen örgütünün teknoloji politikası uzmanı J B Branch, hükümetlerin bu kesintileri sıradan arızalar olarak görmemesi gerektiğini vurguluyor. Dijital omurganın birkaç şirketin elinde olması endişe verici bir senaryo olarak nitelendirilirken, bulut sektörünün daha sıkı denetimden geçirilmesi gerektiği yönünde görüş dile getiriliyor.
News
