İklim değişikliği ve yükselen sıcaklıklar sivrisinek popülasyonunun daha erken ortaya çıkmasına ve sezonsal dönemlerin uzamasına yol açıyor. Uzmanlar, kışın yaşanmadığı bir dönemde sivrisineklerin daha erken belirti vermesinin ve sayıların artmasının beklenebilir olduğunu belirtiyorlar.
Doç. Dr. Necla Birgül İyison, ısının artmasıyla sivrisineklerin çoğalmasının güçlendiğini vurguluyor: “Kışı yaşamadığımız için sivrisinekler daha erken çıkıyor ve popülasyonlar için uzun bir üretim süreci ortaya çıkıyor.” Sıcaklık üzerinde durulduğunda, ısı arttıkça sivrisineklerin üreme hızının yükseldiğini gösteren çalışmalar olduğu belirtiliyor. Özellikle 22, 24 ve 26 derece arasındaki farklar, en yüksek popülasyon artışının en sıcak koşullarda kaydedildiğini gösteriyor.
İyison, ısının yükselmesiyle Sivrisineklerin aktivite sürelerinin de uzadığını bildirerek, “Üç ayda aktive oldukları bir çalışmada bile sıcak hava süresi arttığında bir sivri sinek yaklaşık 200 yumurta bırakabiliyor; her biri 200 yumurta daha yapınca binlerle yumurta ortaya çıkıyor.” değerlendirmesini paylaşıyor.
İzmir Tabip Odası Başkanı Uzm. Dr. Yüce Ayhan ise Aedes aegypti ve Culex türlerinin Türkiye ve Ege Bölgesi’nde yerleşikleştiğini ifade ediyor. Bu türlerin Batı Nil Ateşi taşıyıcıları olduğunu hatırlatan Ayhan, iklim değişikliğiyle birlikte kuzey coğrafyalarının da risk altında olduğunu belirtiyor. Avrupa Hastalık Kontrol Merkezi’nin haritalarında Türkiye’de bu sivrisineklerin ve dolayısıyla enfeksiyon ihtimalinin görülebileceğine işaret ediliyor. Manisa’da Sağlık Bakanlığı açıklamasında altı kişide enfeksiyon tespit edilmesi, tehlikenin yavaşça yaklaştığını ve yeni enfeksiyon hastalıklarının yayılma ihtimalini gösteriyor. Vektörler uygun ortamı bulduklarında hızlı çoğalabiliyorlar.
Soğuk hava olaylarına rağmen sivrisineklerin görülmeye başlaması, bazı bölgelerde diyor. Uzmanlar, bu don olaylarının sivrisinekleri çoğunlukla öldürecek kadar sert veya uzun sürmediğini belirtiyorlar. Sivrisinekler, soğukla mücadele dönemlerinde uykuya geçiş olarak bilinen diyapoz halinde kaldıkları için sıcaklıklar yükseldiğinde yeniden hareketleniyorlar.
Son dönemde yaşanan don olayları, sivrisinek popülasyonunu doğrudan etkileyecek kadar etkili olmayabilir; ancak iklim değişikliği etkisi altında karşılaşılan bu dinamikler, bölgeler için yeni sağlık risklerini de beraberinde getiriyor.