Çin Xuzhou Tıp Üniversitesi ile Birleşik Krallık’taki bir sağlık veri tabanını temel alan çalışma, ortalama yaşı 55 olan 25 997 kişinin manyetik rezonans beyin taramalarını gözden geçirdi. Bilim insanları, bireylerin vücut yağını incelemek amacıyla “gizli profil analizi” (latent profile analysis – LPA) adı verilen bir istatistiksel yöntem kullandı ve sonuç olarak altı farklı yağ dağılımı profili elde etti.
Referans olarak en zayıf grubun alınmasıyla, diğer beş grubun hepsinde beyin hacmi ve gri madde miktarında belirgin düşüşler saptandı. Özellikle bazı katılımcılar için bu düşüşler, toplam yağ oranı ortalamanın altında olsa bile gözlemlendi. Çalışma, daha önce tanımlanmamış iki yeni yağ dağılımı türünü de ortaya koydu: pankreas çevresinde yağ birikiminin yoğunlaştığı “pankreas ağırlıklı” profil ile vücut kitle indeksi (BMI) ortalama olsa da bazı organların çevresinde yoğun yağlanma görülen “zayıf ama yağlı” profil.
Her iki profil de gri madde kaybı, beyin beyaz madde lezyonları, beynin yaşlanma hızında artış ve bilişsel gerileme açısından en yüksek risklerle ilişkilendirildi. Ayrıca bu gruplarda anksiyete, epilepsi, multipl skleroz ve inme gibi nörolojik hastalık riskinin yükseldiği bulundu; ancak bu risklerin cinsiyete göre farklılık gösterdiği belirtiliyor.
Çalışma, beyin yaşlanmasının hızlanmasının özellikle erkeklerde daha belirgin olduğunu gösterirken, epilepsi riskinin kadınlarda pankreas ağırlıklı yağ dağılımı profiliyle daha güçlü ilişkili olduğunu belirtti. Yüksek BMI ile beyin gerilemesi arasındaki bilinen bağlantıyı doğrulayan bu çalışma, BMI’nin obeziteyi tek başına yeterli bir ölçüt olarak kabul edilmemesi gerektiğini de vurguladı.
Çalışmanın sınırlılıkları arasında tek bir zaman noktası üzerinde yapılması ve neden-sonuç ilişkisinin kurulamayışı ile katılımcıların ağırlıklı olarak Birleşik Krallık’tan ve orta yaş grubunda olması yer aldı. Bununla birlikte yağ dağılımı örüntülerinin bağımsız nörodejeneratif risk faktörleri olarak değerlendirilebileceğine dair önemli ipuçları sunuyor. Bulgular Radiology dergisinde yayımlandı.
News
