Almanya kökenli MVV Energie, Mannheim’de bugüne kadar hayata geçirilen en güçlü ısı pompası sistemlerinden birini kurmayı planlıyor. Projede Ren Nehri’nden alınan su, dev borularla tesise iletilip ısı elde edildikten sonra yeniden nehre verilecek. Sistemin saniyede yaklaşık 10 bin litre su kullanacağı öngörülüyor ve çevresel etkileri en aza indirmek için tasarlandı. Projede iki adet modül bulunacak ve her biri 82,5 megavat kapasiteye sahip olacak. Toplamda 162 megavatlık kapasite, bölgesel ısıtma ağı üzerinden yaklaşık 40 bin haneye enerji sağlayacak. Planlanan tesis, kömür santralinden temiz enerjiye geçiş sürecindeki bir alanda yer alacak. DEV BOYUTLAR, TAŞIMA SINIRLARI Isı pompalarının tasarımında teknik kapasitenin yanı sıra şehir içi ve nehirden taşınabilirlik de belirleyici oldu. Modüller için belirlenen boyutlar, mevcut altyapının izin verdiği ölçüler doğrultusunda belirlendi. Alman sanayi şirketleri arasında benzer ölçekli projeler konusunda rekabet giderek artıyor. ISI POMPALARI NASIL ÇALIŞIYOR? Isı pompaları, daha düşük sıcaklıktaki kaynaklardan ısı çekip bunu daha yüksek sıcaklıklara taşıyarak kullanıma sunuyor. Sistemdeki soğutucu akışkan, küçük sıcaklık farklarında bile buharlaşarak sıkıştırılır ve üretilen ısı binalara iletilir. Ev tipi pompaların da temel prensibi bu olsa da, şehir ölçeğindeki kurulumlar çok daha büyük makineler ve kilometrelerce boru hattı gerektirir. KÖMÜRDEN ÇIKIŞ VE ALTYAPI AVANTAJI Mannheim’daki projenin arkasında kömürden çıkış baskısı önemli bir motivasyon olarak yer alıyor. Santral sahasının nehir kıyısında olması, güçlü elektrik şebekesiyle entegrasyonu ve mevcut bölgesel ısıtma ağıyla uyumu projeyi avantajlı kılıyor. Ayrıca petrol ve gaz sektörlerinde kullanılan büyük kompresör teknolojilerinin temiz enerjiye uyarlanması süreci hızlandırıyor. MALİYET YÜKSEK, ÖLÇEK BÜYÜYOR Yatırımın toplam maliyetinin yaklaşık 200 milyon avro olduğu belirtiliyor. Ekipman maliyetinin megavat başına yaklaşık 500 bin avro civarında olduğu ifade ediliyor. Aalborg, Danimarka’da yürütülen başka bir proje ise 176 megavat kapasiteyle Mannheim’ı geride bırakıyor. 2027’de devreye girmesi planlanan tesisin kent toplam ısı ihtiyacının yaklaşık üçte birini karşılaması hedefleniyor. Bu projelerde, yüz binlerce metreküp sıcak su depolayabilen dev tanklar kritik rol oynuyor. Elektrik fiyatlarının yükseldiği dönemlerde sistemler durdurulabiliyor ve depolanan sıcak suyla ısıtma sürdürülebiliyor. HELİNSKİ’DE HAVADAN ISI MODELİ Finlandiya’nın başkenti Helsinki ise farklı bir yaklaşım benimsiyor. Denizin yeterince sıcak olmaması nedeniyle havadan ısı elde eden dev sistemler tercih ediliyor. Kent genelinde 1.400 kilometrelik bölgesel ısıtma ağı, ısı pompaları, biyokütle tesisleri ve elektrikli kazanlarla yeniden yapılandırılıyor. Binaların yaklaşık %90’ı bu ağa bağlı durumda. İNGİLTERE GERİDE AMA POTANSİYEL YÜKSEK İngiltere’de şu aşamada bu ölçekte projeler bulunmuyor; ancak yeni bölgesel ısıtma ağları üzerinde çalışılıyor. Uzmanlar, özellikle terk edilmiş madenlerdeki sabit sıcaklıktaki suların büyük ölçekli ısı pompaları için önemli bir potansiyel sunduğunu belirtiyor. Avrupa’da hayata geçirilen bu tür projelerin, gelecek yıllarda küresel ölçekte yaygınlaşabilecek bir enerji modelinin öncüleri olabileceği ifade ediliyor.
News
